Cova de les Aranyes del Carabassí

Cova de les Aranyes del Carabassí to jaskinia archeologiczna w Santa Poli, w prowincji Alicante, we wspólnocie Walencji. Ukryta w zboczu wąwozu w paśmie Sierra de Santa Pola, znana była dawniej też jako Cueva de los Frailes. To jedno z ważniejszych stanowisk pradziejowych na południowym wybrzeżu Alicante, cenione zarówno przez archeologów, jak i miłośników sztuki naskalnej.

Gdzie leży i jak wygląda?

Jaskinia znajduje się na terenie gminy Santa Pola, w niewielkim paśmie wzgórz ciągnącym się wzdłuż wybrzeża, na wysokości nadmorskich terenów Carabassí. Wejście usytuowane jest na zboczu jednego z wąwozów przecinających tę część sierry, co czyni dotarcie na miejsce elementem samej wycieczki — trasa prowadzi przez suchy, śródziemnomorski krajobraz typowy dla tego fragmentu wybrzeża. Sama jaskinia nie jest duża w porównaniu z wielkimi systemami krasowymi, ale jej wnętrze skrywa ślady tysięcy lat ludzkiej obecności.

Dlaczego to miejsce jest ważne archeologicznie?

Wykopaliska prowadzone w jaskini ujawniły ślady zasiedlenia w kilku fazach pradziejów. Najstarsza warstwa sięga paleolitu — odnaleziono tam narzędzia krzemienne oraz szczątki upolowanej zwierzyny. Kolejny etap zasiedlenia przypada na trzecie tysiąclecie przed naszą erą, kiedy jaskinia służyła grupom zajmującym się polowaniem i rybołówstwem. W okresie neolitu wnętrze pełniło inną funkcję — było wykorzystywane jako zagroda dla kóz, a z tej epoki pochodzą fragmenty ceramiki zdobionej techniką nacinania i odciskania oraz kościane szydła. Ta warstwowa historia sprawia, że jaskinia jest cennym źródłem wiedzy o zmieniającym się trybie życia dawnych mieszkańców tego wybrzeża.

Co wyróżnia malowidła w jaskini?

Szczególną wartość ma sztuka naskalna znajdująca się w głębi jaskini. To jeden z nielicznych przypadków, w których malowidła sztuki lewantyńskiej występują nie w otwartym schronisku skalnym, jak zazwyczaj, lecz w mroku jaskini. Kompozycja znajduje się na pionowym bloku skalnym przylegającym do ściany, w miejscu oddalonym od wejścia. Ten nietypowy kontekst — malowidła ukryte w ciemności, a nie na widocznym, oświetlonym schronisku — czyni stanowisko wyjątkowym na tle innych obiektów tego typu na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii.

Gdzie obejrzeć znaleziska z jaskini?

Materiały archeologiczne wydobyte podczas badań nie pozostały na miejscu — trafiły do zbiorów trzech placówek muzealnych: Museo Arqueológico e Historia de Elche (MAHE), Museo Arqueológico Provincial de Alicante (MARQ) oraz Museo del Mar w samej Santa Poli. To właśnie w tych muzeach można zobaczyć narzędzia, ceramikę i inne przedmioty pochodzące z jaskini, wraz z opisami kontekstu ich odkrycia.

Jaki status ochrony ma stanowisko?

Cova de les Aranyes del Carabassí posiada status Bien de Interés Cultural (BIC), czyli najwyższą kategorię ochrony zabytków w Hiszpanii. Ponadto stanowisko wchodzi w skład sieci obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w ramach sztuki naskalnej łuku śródziemnomorskiego Półwyspu Iberyjskiego. Ten podwójny status — krajowy i międzynarodowy — podkreśla naukowe i kulturowe znaczenie miejsca.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Cova de les Aranyes del Carabassí? Jaskinia leży na zboczu wąwozu w paśmie Sierra de Santa Pola, na terenie gminy Santa Pola, w prowincji Alicante.

Czy w jaskini można zobaczyć malowidła naskalne? Tak, w głębi jaskini znajduje się kompozycja sztuki lewantyńskiej namalowana na pionowym bloku skalnym — to rzadki przykład takiej sztuki ukrytej we wnętrzu jaskini, a nie w otwartym schronisku.

Jakie znaleziska pochodzą z tego stanowiska? Wykopaliska dostarczyły narzędzi krzemiennych z paleolitu, śladów działalności łowiecko-rybackiej sprzed pięciu tysięcy lat oraz ceramiki i narzędzi kościanych z okresu neolitu, gdy jaskinia służyła jako zagroda dla zwierząt.

Czy jaskinia jest objęta ochroną prawną? Tak, ma status Bien de Interés Cultural i jest częścią obiektu wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmującego sztukę naskalną łuku śródziemnomorskiego.