Couvent d'Alisgiani

Couvent d'Alisgiani (Cunventu San Francescu d'Alisgiani) to franciszkański klasztor ukryty w dolinie Alesani, w sercu Castagniccii, na terenie gminy Piazzali w Haute-Corse. To jedno z najstarszych i historycznie najważniejszych miejsc wschodniej Korsyki – kamienny zespół klasztorny stojący samotnie wśród kasztanowców, z dala od głównych szlaków turystycznych, ale wart nadłożenia drogi.

Skąd wzięła się nazwa i kto go założył?

Klasztor powstał w XIII wieku z inicjatywy Jeana Parentiego z Florencji, przedstawiciela zakonu braci mniejszych (franciszkanów). Był to już czwarty konwent założony przez tego zakonnika na Korsyce – wcześniej powstały klasztory w Nonzy, Biguglii i Venzolasce. Datę fundacji łączy się z okresem 1236–1250. Nazwa Alisgiani (po francusku Alesani) pochodzi od doliny i rzeki, nad którą stoi budynek.

Co wydarzyło się w klasztorze w ciągu wieków?

W XIV wieku konwent stał się miejscem represji wobec Giovannalich – ruchu tzw. duchowych franciszkanów, którzy pozostawali w konflikcie z biskupem Alerii. To właśnie tutaj, w bardziej odległych czasach, ważyły się losy religijnej niezależności wyspy.

Najgłośniejszym epizodem w historii klasztoru pozostaje jednak 15 kwietnia 1736 roku. Tego dnia zgromadzenie przedstawicieli korsykańskich rodów obwołało królem wyspy Teodora von Neuhoffa, niemieckiego barona, który przyjął imię Teodor I. Koronacja odbyła się właśnie w murach konwentu w Alesani – epizod, który do dziś przypomina o krótkotrwałej, ale symbolicznej próbie budowy niezależnego królestwa korsykańskiego.

Po rewolucji francuskiej klasztor podzielił los wielu instytucji kościelnych: dekret o rozdziale Kościoła i państwa doprowadził do wypędzenia franciszkanów, a budynek przeszedł na własność państwa. W 1864 roku został wystawiony na sprzedaż. Kolejny zwrot nastąpił w XX wieku – w 1941 roku ojciec Gabriel Poli, przełożony klasztoru Saint-Damien w Sartène, otrzymał polecenie ponownego otwarcia konwentu w Alesani, odzyskanego wcześniej przez franciszkanów po konfiskacie z 1905 roku. Tragedia dotknęła klasztor w nocy z 17 na 18 grudnia 1943 roku, gdy podczas gwałtownej burzy zawaliła się dzwonnica, niszcząc wschodnie skrzydło budynku i zabijając śpiącego ojca Poli.

Co można dziś zobaczyć w konwencie?

Największym skarbem klasztoru jest obraz zwany „Vierge à la Cerise" (Madonna z Wiśnią) – renesansowe dzieło sieneńskiego malarza Sano di Pietro, pochodzące z XV wieku. Obraz figuruje na liście zabytków historycznych i co roku, 8 września, w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, przyciąga wiernych podczas uroczystości ku jego czci.

Cały zespół klasztorny – kościół, krużganki i zabudowania konwentu – został wpisany w całości na listę zabytków historycznych Francji w 1983 roku. Od tego czasu obiekt przechodzi kolejne etapy renowacji, prowadzone m.in. przy wsparciu Fondation du patrimoine oraz lokalnego stowarzyszenia opiekującego się miejscem.

Jak dotrzeć do klasztoru?

Couvent d'Alisgiani leży w gminie Piazzali, w regionie Castagniccia, w głębi doliny Alesani. To okolica typowa dla wnętrza korsykańskich gór – wąskie, kręte drogi prowadzące przez wsie otoczone kasztanowymi lasami. Najlepszym punktem wyjścia jest wschodnie wybrzeże Korsyki (okolice Cervione czy Aléria), skąd droga prowadzi w głąb doliny.

Kiedy warto przyjechać?

Klasztor można zwiedzać przez cały rok, jednak najwięcej życia panuje tu we wrześniu, w okolicach święta Narodzenia Marii (8 września), gdy odbywają się uroczystości związane z obrazem Madonny z Wiśnią. Wiosna i jesień to również dobry czas ze względu na łagodniejszy klimat w górzystej Castagniccii.

Najczęstsze pytania

Kto założył klasztor w Alisgiani? Konwent założył Jean Parenti z Florencji, franciszkanin, między 1236 a 1250 rokiem – był to czwarty klasztor tego zakonnika na Korsyce.

Dlaczego klasztor jest ważny historycznie? To tutaj 15 kwietnia 1736 roku koronowano Teodora von Neuhoffa na króla Korsyki, a w XIV wieku miejsce to było areną represji wobec ruchu Giovannalich.

Co warto zobaczyć w środku? Najcenniejszym zabytkiem jest obraz „Vierge à la Cerise" – renesansowe dzieło Sano di Pietro z XV wieku, klasyfikowane jako zabytek historyczny.

Czy klasztor jest wciąż użytkowany? Tak, po burzliwej historii – konfiskacie, sprzedaży i tragicznym zawaleniu dzwonnicy w 1943 roku – budynek został w całości wpisany na listę zabytków w 1983 roku i jest dziś utrzymywany oraz odnawiany przez lokalne stowarzyszenie.