Convent of Santa Isabel de Hungría, Valladolid

Klasztor Świętej Elżbiety Węgierskiej (hiszp. Convento de Santa Isabel de Hungría) w Valladolid to czynny klasztor klarysek, którego korzenie sięgają XV wieku. Choć z zewnątrz budynek wygląda skromnie, w jego wnętrzu kryje się jeden z ciekawszych przykładów przejścia od gotyku do renesansu w mieście, a klauzurowa wspólnota mieszka tu nieprzerwanie od ponad pięciuset lat.

Jak powstał klasztor?

Historia zaczyna się w 1472 roku, kiedy grupa franciszkańskich tercjarek założyła w tym miejscu beaterium – wspólnotę kobiet żyjących w duchu franciszkańskim, ale bez formalnych ślubów zakonnych. Dopiero w 1484 roku papież Innocenty VIII wydał zgodę na przekształcenie beaterium w pełnoprawny klasztor klauzurowy. Wspólnota przyjęła regułę Świętej Klary z Asyżu i patronat Świętej Elżbiety Węgierskiej, kanonizowanej w 1236 roku i czczonej w całej Europie jako symbol chrześcijańskiego miłosierdzia – nie bez znaczenia, skoro klasztor od początku prowadził działalność charytatywną wobec ubogich mieszkańców Valladolid.

Co warto zobaczyć w kościele klasztornym?

Kościół konwentualny wzniósł w 1506 roku architekt Bartolomé de Solórzano, pochodzący z Palencii, a poświęcenie świątyni odbyło się rok później. Wnętrze zaskakuje połączeniem dwóch stylów: jednonawowa przestrzeń przykryta jest gotyckim sklepieniem żebrowym, natomiast belkowanie i detale wykończeniowe noszą już wyraźne cechy renesansowe. To typowy przykład architektury przejściowej, jaką można spotkać w Kastylii na przełomie XV i XVI wieku.

Wśród dzieł sztuki szczególną uwagę przyciąga płaskorzeźba wykonana w 1621 roku przez Gregoria Fernándeza, jednego z najważniejszych rzeźbiarzy hiszpańskiego baroku – przedstawia ona Świętą Elżbietę Węgierską rozdającą jałmużnę ubogiemu, co wprost nawiązuje do patronki klasztoru. Po stronie ewangelii znajduje się natomiast retabulum poświęcone Świętemu Franciszkowi, powstałe w latach 70. XVI wieku dłuta francuskiego rzeźbiarza Juana de Juni, jednej z czołowych postaci rzeźby religijnej w renesansowej Hiszpanii.

A co z klasztornym krużgankiem?

Krużganek wybudowano równolegle z kościołem, najprawdopodobniej według projektu tego samego Solórzana. Ma plan prostokątny i dwie kondygnacje wsparte na kolumnach toskańskich – prosty, ale harmonijny układ typowy dla klasztorów kastylijskich tamtej epoki. Ponieważ obiekt jest wciąż zamieszkany przez wspólnotę zakonną, dostęp do krużganka bywa ograniczony i warto to sprawdzić przed wizytą.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Klasztor leży w historycznym centrum Valladolid, w pobliżu innych zabytków sakralnych miasta, więc łatwo połączyć go ze spacerem po starówce. Najlepszy moment na wizytę to okres Wielkiego Tygodnia (Semana Santa), kiedy związane z klasztorem tradycje i procesje przyciągają szczególną uwagę mieszkańców i turystów. Ze względu na klauzurowy charakter wspólnoty zwiedzanie bywa ograniczone do określonych godzin lub okazji – warto zaplanować wizytę z wyprzedzeniem.

Najczęstsze pytania

Czy klasztor Świętej Elżbiety Węgierskiej jest nadal czynny? Tak, od XV wieku nieprzerwanie mieszka tu wspólnota sióstr klarysek, prowadząca życie kontemplacyjne i klauzurowe.

Kto zbudował kościół klasztorny? Kościół wzniósł w 1506 roku architekt Bartolomé de Solórzano, a poświęcono go w 1507 roku.

Jakie dzieła sztuki znajdują się we wnętrzu? Najważniejsze to płaskorzeźba Gregoria Fernándeza z 1621 roku ze Świętą Elżbietą rozdającą jałmużnę oraz XVI-wieczne retabulum Świętego Franciszka autorstwa Juana de Juni.

Dlaczego klasztor nosi imię Świętej Elżbiety Węgierskiej? Ponieważ to właśnie ta kanonizowana w 1236 roku święta, znana z działalności charytatywnej, została patronką wspólnoty zakonnej od chwili jej powstania.