Convent de Santa Anna d'Alcover

Convent de Santa Anna d'Alcover to dawny klasztor franciszkanów przy wjeździe do miasteczka Alcover w prowincji Tarragona, w Katalonii. Budynek łączy w sobie kilka wieków lokalnej historii – od średniowiecznej epidemii, przez barokową przebudowę, po współczesną funkcję ośrodka kultury.

Skąd wzięła się nazwa i kiedy powstał klasztor?

Historia miejsca sięga 1521 roku, gdy na obrzeżach Alcoveru, przy drodze prowadzącej do Mont-ral, wzniesiono niewielką kaplicę pod wezwaniem świętej Anny. Powstała ona jako wotum mieszkańców po ciężkiej epidemii dżumy, która nawiedziła miasteczko. Kaplica przetrwała kilkadziesiąt lat, zanim władze Alcoveru postanowiły sprowadzić do niej zakonników.

W 1582 roku, dzięki staraniom samej gminy oraz wstawiennictwu arcybiskupa Tarragony Antoniego Agustína, kaplicę i przylegający teren przekazano franciszkanom obserwantom (rekolektom). To oni założyli tu właściwy klasztor, nadając miejscu charakter, jaki – z pewnymi zmianami – zachował się do dziś.

Jak zmieniał się budynek na przestrzeni wieków?

Pierwsza właściwa zabudowa klasztorna powstała najprawdopodobniej między 1591 a 1593 rokiem. Zakonnicy szybko włączyli się w życie miasteczka, co przełożyło się na wsparcie finansowe i możliwość rozbudowy kompleksu. Plany pokrzyżowała jednak katastrofa naturalna: w 1617 roku gwałtowna powódź poważnie uszkodziła klasztor, a stara kaplica Santa Anna zawaliła się niemal całkowicie.

Odbudowa i rozbudowa, prowadzone głównie w latach 1617–1647, nadały budynkowi kształt, który w dużej mierze przetrwał do naszych czasów. Kościół otrzymał plan prostokątny z jedną nawą i ośmioma bocznymi kaplicami, a przylegający krużganek – kwadratowy dziedziniec otoczony dwukondygnacyjnymi galeriami wspartymi na półkolistych arkadach. XVIII wiek przyniósł klasztorowi okres wyraźnego rozkwitu.

Co wydarzyło się w XIX wieku?

Burzliwy okres hiszpańskiego trienium liberalnego boleśnie dotknął wspólnotę: w 1822 roku klasztor został napadnięty, splądrowany i podpalony. Kolejny cios nadszedł wraz z dziewiętnastowieczną kasatą dóbr kościelnych – w 1835 roku, w obawie przed dalszymi atakami, zakonnicy ostatecznie opuścili Santa Anna, a budynek przeszedł na własność gminy Alcover.

Czym jest Convent de Santa Anna dzisiaj?

Po latach zmiennego wykorzystania dawny klasztor przeszedł gruntowną rewitalizację i dziś pełni funkcję lokalnego centrum kultury – mieści się w nim m.in. sala widowiskowa oraz przestrzeń rezydencji artystycznych, w której twórcy mogą pracować i prezentować swoje projekty. Zespół klasztorny jest wpisany na listę dóbr o znaczeniu kulturowym rangi krajowej (Bé Cultural d'Interès Nacional), co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną dla całej Katalonii.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Convent de Santa Anna d'Alcover? Na obrzeżach miasteczka Alcover, w prowincji Tarragona, przy dawnej drodze do Mont-ral.

Kiedy powstał klasztor? Zaczątkiem była kaplica z 1521 roku, a sam klasztor franciszkanów założono w 1582 roku; obecny budynek pochodzi głównie z lat 1617–1647.

Kto założył klasztor? Franciszkanie obserwanci (rekolekci), sprowadzeni do Alcoveru dzięki staraniom miasta i arcybiskupa Tarragony Antoniego Agustína.

Czy klasztor można zwiedzać? Tak, budynek pełni dziś funkcję ośrodka kultury z salą widowiskową i przestrzenią dla artystów, otwartą dla zwiedzających w ramach oferty kulturalnej Alcoveru.

Czy to jedyny zabytek tego typu w Alcoverze? To jeden z najważniejszych zabytków miasteczka, wpisany na listę dóbr kultury o znaczeniu krajowym, obok innych obiektów historycznych w okolicy.