commemorative plaque to Antón Martín

Tablica pamiątkowa Antóna Martína stoi w Madrycie, na placu Plaza de Antón Martín, w dzielnicy Lavapiés, tuż przy granicy z centrum miasta. Przypomina postać zakonnika, który w XVI wieku zmienił opiekę nad chorymi w mieście na trwałe, a jego imieniem nazwano jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc madryckiego Centro.

Kim był Antón Martín?

Antón Martín de Dios urodził się 25 marca 1500 roku w Mira, w dzisiejszej prowincji Cuenca, a zmarł w Madrycie 21 grudnia 1553 roku. Był hiszpańskim zakonnikiem i pielęgniarzem, pierwszym towarzyszem i bezpośrednim następcą świętego Jana Bożego (San Juan de Dios) w zakonie hospitalitów. To właśnie po śmierci założyciela zakonu Antón Martín przejął jego dzieło i kontynuował je w Madrycie.

Co mówi tablica i gdzie dokładnie stoi?

Tablica, ufundowana przez Ayuntamiento de Madrid (ratusz) w 2003 roku, informuje, że w tym miejscu stał kościół szpitala Nuestra Señora del Amor de Dios, założonego w 1552 roku przez brata Antóna Martína — pierwszego towarzysza i następcę San Juan de Dios — który zmarł tu w 1553 roku. Tablicę znajdziemy na placu Antón Martín, w punkcie, gdzie dawniej działał szpital.

Jaką historię kryje szpital, od którego wzięła nazwę tablica i plac?

25 listopada 1552 roku Antón Martín założył szpital Nuestra Señora del Amor de Dios na ziemi przekazanej przez Fernanda de Zomozę, przy ulicy Atocha w Madrycie. Placówka, znana wśród mieszkańców po prostu jako „hospital de Antón Martín”, miała początkowo dwadzieścia łóżek przeznaczonych dla chorych nieuleczalnie i zakaźnie — czyli tych, których inne szpitale odmawiały przyjąć. Liczba łóżek rosła, a do 1590 roku szpital znacząco się rozwinął, stając się jedną z ważniejszych instytucji opiekuńczych w mieście. Z czasem to imię przeszło na cały plac, który do dziś nosi nazwę Plaza de Antón Martín.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy tablicy?

Sam plac Antón Martín ma bogatą historię, wykraczającą poza postać patrona. To właśnie tutaj 23 marca 1766 roku wybuchł Motín de Esquilache — jeden z ważniejszych buntów ludowych w historii Hiszpanii XVIII wieku, skierowany przeciwko reformom ministra Esquilache. Na placu stoi także ozdobna fontanna z 1732 roku, zaprojektowana w stylu churrigueresco przez Pedra de Riberę, głównego architekta dzieł królewskich za czasów Filipa V — jedną z charakterystycznych barokowych fontann starego Madrytu.

W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się również inne tablice pamiątkowe, które warto odwiedzić razem z tą dedykowaną Antónowi Martínowi. Jedna przypomina adwokatów z Atocha, zamordowanych w 1977 roku, z napisem mówiącym, że jeśli echo ich głosu osłabnie, wszyscy przegramy. Druga, ufundowana przez ratusz, informuje, że w dawnym Monumental Cinema przy placu 1 grudnia 1935 roku odbyła się premiera Drugiego koncertu skrzypcowego Sergiusza Prokofiewa.

Jak dotrzeć na miejsce?

Plaza de Antón Martín leży w samym centrum Madrytu, na granicy dzielnic Lavapiés i Centro, w pobliżu ulicy Atocha. To miejsce doskonale łączy się pieszo z takimi punktami jak Plaza Mayor, Museo Reina Sofía czy Puerta del Sol, dlatego tablicę można z łatwością włączyć do trasy zwiedzania historycznego centrum miasta. Najbliższa stacja metra nosi tę samą nazwę co plac — Antón Martín, na linii 1.

Najczęstsze pytania

Kim był Antón Martín, którego imieniem nazwano plac i tablicę? Był hiszpańskim zakonnikiem i pielęgniarzem żyjącym w latach 1500–1553, pierwszym towarzyszem i następcą świętego Jana Bożego w zakonie hospitalitów, znanym z założenia szpitala dla chorych nieuleczalnie i zakaźnie w Madrycie.

Kiedy i przez kogo została ufundowana tablica? Tablicę ufundował Ayuntamiento de Madrid (ratusz miejski) w 2003 roku.

Czy szpital założony przez Antóna Martína istnieje do dziś? Sam budynek szpitala nie zachował się w pierwotnej formie, ale jego historia i imię założyciela żyją w nazwie placu oraz w tablicy pamiątkowej stojącej w miejscu, gdzie stał kościół szpitalny.

Co jeszcze można zobaczyć na Plaza de Antón Martín? Oprócz tablicy warto zwrócić uwagę na barokową fontannę z 1732 roku projektu Pedra de Ribery oraz na inne tablice pamiątkowe — poświęconą adwokatom z Atocha i przypominającą premierę utworu Prokofiewa w dawnym kinie na placu.