Clivelleres

Clivelleres to opuszczona masia (katalońskie gospodarstwo wiejskie) w gminie Mediona, w komarce Alt Penedès, w prowincji Barcelona, w Katalonii. Budynek stoi na zboczu wzgórza noszącego tę samą nazwę, na wysokości niemal 680 metrów nad poziomem morza, i choć dziś jest niezamieszkany i częściowo zawalony, wciąż przyciąga wędrowców — głównie ze względu na rozległy widok na dolinę Penedès.

Gdzie dokładnie leży Clivelleres?

Masia znajduje się na południe od centrum Mediony, u podnóża wzniesienia Turó de les Clivelleres, pomiędzy wzgórzami Turó dels Pins Verds a la Piula. Cały ten teren, znany jako Serra de Clivelleres, to pasmo wzgórz w Alt Penedès, którego najwyższy punkt (744 m n.p.m.) oznaczony jest punktem geodezyjnym. Z tarasu przy masii rozciąga się widok na wąwóz Valldellòs oraz równinę Penedès — miejscowi uważają go za jeden z najlepszych punktów widokowych w całym regionie.

Jak wygląda sama budowla?

Clivelleres to zespół zabudowań gospodarskich zorganizowanych wokół prostokątnego budynku głównego. Główna bryła ma parter i piętro nakryte dwuspadowym dachem — dziś już w dużej mierze zawalonym. Ściany wzniesiono z kamienia łamanego, układanego na sucho, miejscami widać jeszcze resztki dawnego tynku. Wejście, przesunięte względem osi elewacji, obramowane jest kamiennym łukiem odcinkowym. Na piętrze zachowały się prostokątne otwory okienne, a tylną część zabudowań w pewnym momencie przebudowano z cegły. Osobno stoi niewielki budynek z ceglanym piecem chlebowym — świadectwo dawnej samowystarczalności gospodarstwa.

Skąd wzięła się ta masia?

Dokładna data powstania budynku nie jest znana, ale badacze łączą jego budowę z końcem XVIII wieku, gdy w okolicach Mediony gwałtownie rosła powierzchnia winnic uprawianych z myślą o produkcji wódki winnej (aiguardent) eksportowanej do Holandii i Ameryki. W XIX wieku gospodarstwo najprawdopodobniej zyskało na znaczeniu wraz ze wzrostem cen wina — skutkiem zniszczenia winnic francuskich przez filokserę, co na kilka dekad uczyniło katalońskie wino towarem szczególnie poszukiwanym. Mieszkańcy Clivelleres uprawiali okoliczne tarasy rolne wykute w zboczu wzgórza; po opuszczeniu gospodarstwa pola te stopniowo pochłonął las.

W jakim stanie jest budynek dziś?

Masia jest opuszczona i w złym stanie zachowania — dach częściowo się zawalił, a część konstrukcji jest już zasypana ziemią i roślinnością. Budynek pozostaje własnością prywatną, ale figuruje w gminnym katalogu dziedzictwa architektonicznego Mediony (pozycja ARQ063, zatwierdzona w lipcu 2012 roku) i objęty jest ochroną konserwatorską niższego stopnia (tzw. BPU). Nie pełni obecnie żadnej funkcji — nie mieszka tam nikt, nie prowadzi się też upraw.

Jak dotrzeć do Clivelleres?

Do masii najłatwiej dojść pieszo, szlakiem łączącym Sant Joan de Mediona z okolicznymi wzgórzami — jedna z popularnych tras zaczyna się przy pralni Els Rentadors w Sant Joan de Mediona i liczy w obie strony około 12,6 km z przewyższeniem rzędu 370 metrów. Po drodze mija się źródło Font de Conilles (dobre miejsce na odpoczynek) oraz jaskinię Cova de Bolet, z którą wiąże się kilka lokalnych legend. Sama masia leży mniej więcej w połowie trasy, a dalej szlak prowadzi w stronę punktu geodezyjnego na szczycie Turó de les Clivelleres i skał Roques Blanques, skąd widać Sant Joan de Mediona jak na dłoni.

Najczęstsze pytania

Czy do Clivelleres można wejść do środka? Budynek jest prywatną własnością, mocno zniszczoną i częściowo zawaloną, więc wchodzenie do wnętrza nie jest bezpieczne ani wskazane — najlepiej podziwiać go z zewnątrz.

Ile trwa dojście do masii Clivelleres? Zależy od wybranej trasy, ale popularna pętla z Sant Joan de Mediona liczy około 12,6 km i przy przewyższeniu 370 m zajmuje zwykle 3–4 godziny w obie strony.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Po drodze warto zatrzymać się przy źródle Font de Conilles i jaskini Cova de Bolet, a z punktu geodezyjnego na Turó de les Clivelleres oraz ze skał Roques Blanques rozciągają się jedne z najlepszych widoków na Penedès.

Dlaczego masia jest opuszczona? Jak wiele katalońskich gospodarstw wiejskich, Clivelleres straciło rację bytu wraz z odpływem ludności ze wsi w XX wieku — okoliczne tarasy uprawne przestały być obrabiane i z czasem porósł je las.