Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Zaběhlicach

Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny to rzymskokatolicki kościół filialny w praskiej dzielnicy Zaběhlice, stojący pomiędzy potokiem Botič a stawem Hamerský. To jedna z najstarszych zachowanych budowli sakralnych na terenie Pragi 10 — jej korzenie sięgają pierwszej połowy XII wieku.

Jak stary jest ten kościół?

Fundamenty świątyni pochodzą sprzed niemal dziewięciu wieków — powstała około 1125 roku jako budowla romańska, prawdopodobnie z inicjatywy kapituły wyszehradzkiej, która w tym okresie posiadała ziemie w Zaběhlicach. Pierwotny układ był typowy dla architektury romańskiej: prostokątna wieża od zachodu, prostokątna nawa oraz półkolista apsyda od wschodu.

Co zmieniło się w kościele na przestrzeni wieków?

W XIV wieku, gdy Zaběhlice należały do króla Wacława IV, pierwotną półkolistą apsydę zastąpiono nowym gotyckim prezbiterium, przykrytym sklepieniem gwiaździstym o sześciu żebrach. Wnętrze zdobią malowidła ścienne przypisywane malarzowi Kouckiemu, a obraz ołtarzowy przedstawiający Narodzenie Marii Panny namalowano w 1861 roku. Największą zmianą w wyglądzie budowli było jednak zniszczenie pierwotnej romańskiej wieży — uderzenie pioruna w 1876 roku strąciło ją doszczętnie. W jej miejsce w latach 1876–1880 wzniesiono nową wieżę w stylu pseudoromańskim, która nadaje kościołowi dzisiejszy charakterystyczny wygląd.

Co warto wiedzieć o dzwonach kościoła?

Ten sam piorun, który zniszczył wieżę we wrześniu 1876 roku, roztrzaskał również jeden z dzwonów — noszący napis z 1772 roku. Dzwon przelano na nowo. Drugi z zachowanych dzwonów odlano w 1856 roku w pracowni Karla Bellmanna, cesarsko-królewskiego nadwornego ludwisarza.

Czy przy kościele jest cmentarz?

Wokół świątyni niegdyś rozciągał się cmentarz parafialny, zlikwidowany jednak w drugiej połowie XIX wieku. Nowy cmentarz zaběhlicki założono wówczas na wzniesieniu około 700 metrów na północny wschód od kościoła — to on pełni tę funkcję do dziś.

Kto dziś opiekuje się kościołem?

Świątynia ma status kościoła filialnego i podlega parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Praze-Hostivařu. Budynek jest chroniony jako zabytek kultury. Poważny remont przeprowadzono w 1948 roku, a fasadę odnowiono w 2000 roku dzięki wsparciu finansowemu dzielnicy Praga 10.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół w Zaběhlicach to rzadki przykład budowli, w której da się prześledzić niemal tysiąc lat historii architektury sakralnej — od romańskich fundamentów, przez gotycką przebudowę prezbiterium, po neoromańską wieżę z XIX wieku. Malownicze położenie nad Botičem i w pobliżu stawu Hamerský sprawia, że to również przyjemny cel spaceru z dala od turystycznego centrum Pragi, popularny wśród miłośników mniej znanych zabytków miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W praskiej dzielnicy Zaběhlice (Praha 10), między potokiem Botič a stawem Hamerský.

Jak stary jest kościół Narodzenia Marii Panny w Zaběhlicach? Jego początki sięgają około 1125 roku — to pierwotnie budowla romańska, przebudowana w stylu gotyckim w XIV wieku.

Skąd wzięła się dzisiejsza wieża kościoła? Oryginalną romańską wieżę zniszczył piorun w 1876 roku. Obecną wieżę w stylu pseudoromańskim wzniesiono w latach 1876–1880.

Czy przy kościele jest cmentarz? Dawny cmentarz przykościelny zlikwidowano w XIX wieku; nowy cmentarz zaběhlicki znajduje się około 700 metrów na północny wschód.

Do jakiej parafii należy kościół? Jest kościołem filialnym parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Praze-Hostivařu.