Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Roztokach

Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela stoi w centrum Roztok, niewielkiego miasta nad Wełtawą tuż pod Pragą. To stosunkowo młoda świątynia jak na czeskie warunki – powstała dopiero w połowie XIX wieku, choć sama miejscowość jest wzmiankowana już w średniowieczu. Budynek zajmuje eksponowane miejsce naprzeciwko ratusza i pozostaje głównym kościołem parafialnym miasta.

Gdzie stoi kościół i jak go znaleźć?

Świątynia znajduje się w samym sercu Roztok, w górnej części miasta, po drugiej stronie placu niż siedziba urzędu miejskiego. Trafienie tam nie sprawia trudności – wystarczy skierować się w stronę centrum od strony dworca kolejowego Roztoky–Žalov, przy linii biegnącej wzdłuż Wełtawy w kierunku Pragi.

Dlaczego Roztoki tak długo nie miały własnego kościoła?

Pierwsza pisemna wzmianka o Roztokach pochodzi z 1233 roku, jednak mieszkańcy przez stulecia nie mieli własnej parafii – należeli do kościoła św. Klimenta w sąsiednim Žalovie. Zanim powstała obecna świątynia, nabożeństwa dla mieszkańców Roztok odprawiano w kaplicy zamkowej przy tutejszym pałacu. Dopiero w połowie XIX wieku zebrano środki na budowę osobnego kościoła, a inicjatywę finansowo wsparli mieszkańcy nie tylko Roztok, ale i okolicznych wsi – Žalova, Husinca i Lichocevesu.

Jak powstał obecny budynek kościoła?

Prace budowlane ruszyły w 1854 roku w górnej, rozwijającej się wówczas części Roztok. Zamiast wznosić kościół od podstaw, wykorzystano istniejący, murowany spichlerz, który przebudowano w duchu neogotyku – w grubych ścianach przebito ostrołukowe otwory okienne i drzwiowe, a do bryły dobudowano prezbiterium oraz przedsionek. Budowę ukończono w 1867 roku, kiedy to biskup Petr Krejčí konsekrował nową świątynię.

Jak wygląda architektura i wystrój kościoła?

Kościół ma formę prostokątnej, płasko zadaszonej nawy zamkniętej kwadratowym prezbiterium – układ zdradzający jego pochodzenie z przebudowanego budynku gospodarczego, a nie kościoła projektowanego od zera. Nad głównym wejściem, w schodkowym szczycie, umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą św. Wacława. Wnętrze kryje ołtarz główny pochodzący jeszcze z połowy XVIII wieku, a więc starszy niż sam budynek, oraz XIX-wieczny obraz św. Jana Nepomucena. Przed kościołem stoi kamienna figura tego samego świętego z 1845 roku.

Co działo się z kościołem w kolejnych dekadach?

W 1879 roku wnętrze ozdobiono malowidłami ściennymi, a elewację pobielono. Pięć lat później, w 1884 roku, zamontowano organy. Pierwsza wojna światowa odcisnęła na świątyni swoje piętno – piszczałki organowe oraz dzwony zarekwirowano na potrzeby wojenne. W okresie międzywojennym do bryły kościoła dobudowano przedsionek wejściowy. Na początku XXI wieku budynek przeszedł gruntowną renowację, która pozwoliła zachować go w dobrym stanie do dziś.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela? W centrum Roztok pod Pragą, naprzeciwko budynku urzędu miejskiego, w górnej części miasta.

Kiedy zbudowano ten kościół? Budowę rozpoczęto w 1854 roku, przebudowując istniejący spichlerz, a konsekracji dokonano w 1867 roku.

Gdzie mieszkańcy Roztok chodzili do kościoła, zanim powstała ta świątynia? Do kościoła św. Klimenta w sąsiednim Žalovie, a bezpośrednio przed budową nabożeństwa odprawiano w kaplicy zamkowej w Roztokach.

Co warto zobaczyć wewnątrz kościoła? Ołtarz główny z połowy XVIII wieku, XIX-wieczny obraz św. Jana Nepomucena oraz płaskorzeźbę św. Wacława nad wejściem, a przed kościołem – figurę św. Jana Nepomucena z 1845 roku.

Czy budynek kościoła był pierwotnie czymś innym? Tak, powstał z przebudowy starego murowanego spichlerza, co widać w prostej, prostokątnej bryle nawy.

Czy kościół ucierpiał podczas I wojny światowej? Tak, wojsko zarekwirowało wtedy piszczałki organowe i dzwony kościelne.