Church of the Holy Family (Havlíčkův Brod)

Kościół Świętej Rodziny w Havlíčkově Brodzie to barokowa świątynia klasztorna, wzniesiona w drugiej połowie XVII wieku poza dawnymi murami miejskimi, w tak zwanym górnym przedmieściu. Budynek stoi do dziś razem z dawnym klasztorem i kaplicą Grobu Bożego jako zespół objęty ochroną konserwatorską.

Dlaczego klasztor powstał akurat tutaj?

Historia kościoła wiąże się z rekatolizacją miasta po wojnie trzydziestoletniej. Havlíčkův Brod (wówczas Německý Brod) był wcześniej miastem w większości protestanckim, a władze przez dłuższy czas niechętnie odnosiły się do sprowadzenia zakonu żebraczego, obawiając się kosztów utrzymania kolejnej instytucji kościelnej. Dopiero w 1674 roku miasto zawarło porozumienie z bosymi augustianami i pozwoliło im osiedlić się na przedmieściu, poza obwodem murów obronnych. Zakon dotarł do Czech z Rzymu w XVII wieku, a Brod stał się jego trzecią siedzibą na ziemiach czeskich.

Jak budowano kościół i klasztor?

Prace budowlane trwały od 1679 do lat trzydziestych XVIII wieku. Najpierw powstał jednopiętrowy budynek klasztorny, a obok niego nowy, barokowy kościół pod wezwaniem Świętej Rodziny. Wschodnią część z prezbiterium wzniósł budowniczy określany w źródłach jako Gian Batista, natomiast część zachodnią – Daniel Měnický z Chrudimi. Fasada kościoła pochodzi z początku XVIII wieku i powstała według projektu zakonnego brata Filipa à Sancto Hermanno, autora również rzeźb przedstawiających Świętą Rodzinę zdobiących elewację.

Co znajduje się we wnętrzu?

Główny ołtarz, poświęcony Świętej Rodzinie, oraz ołtarz Pięciu Ran Chrystusa wykonał rzeźbiarz Ignác Rohrbach z Chrudimi. Ołtarz Pięciu Ran to motyw ściśle związany z zakonem augustiańskim – zachowany w tej formie w Czechach podobno tylko w jednym egzemplarzu, właśnie w Havlíčkově Brodzie. Do zespołu klasztornego należy również kaplica Grobu Bożego, chroniona wraz z kościołem i budynkiem klasztoru jako zabytek kultury.

Co stało się z klasztorem po kasacie zakonu?

Konwent augustianów zniesiono w 1807 roku. Dziewięć lat później, w 1816 roku, w dawnych zabudowaniach klasztornych umieszczono szkołę – augustianie wcześniej prowadzili własną szkołę w budynku naprzeciwko klasztoru. Sam kościół po zniesieniu klasztoru zmienił jeszcze niejednego użytkownika: przez pewien czas służył miejscowej kongregacji husyckiej, która korzystała z niego aż do 1926 roku.

Najczęstsze pytania

Jak długo trwała budowa kościoła? Prace nad kompleksem klasztornym i kościołem prowadzono od 1679 roku aż do lat trzydziestych XVIII wieku, przy czym sama bryła kościoła powstała w większości do 1696 roku.

Kim byli bosi augustianie? To gałąź zakonu augustiańskiego, która dotarła do Czech z Rzymu w XVII wieku. Havlíčkův Brod był ich trzecią siedzibą na ziemiach czeskich.

Czy wnętrze kościoła zachowało oryginalne wyposażenie? Tak, zachował się między innymi barokowy ołtarz główny poświęcony Świętej Rodzinie oraz rzadki ołtarz Pięciu Ran Chrystusa autorstwa Ignáca Rohrbacha.

Co znajduje się dziś w dawnym budynku klasztornym? Od 1816 roku mieści się tam szkoła, założona w miejscu wcześniej zniesionego konwentu augustiańskiego.

Czy kościół zawsze służył katolikom? Nie – po zniesieniu klasztoru w 1807 roku budynek przez pewien czas użytkowała miejscowa kongregacja husycka, aż do 1926 roku.