Church of the Assumption of the Virgin Mary (Sedlčany)

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sedlčanach, znany lokalnie jako „Církvička", stoi na cmentarzu przy północnym skraju miasta i należy do najstarszych zabytków sakralnych regionu.

Skąd wzięła się nazwa „Církvička"?

Mieszkańcy Sedlčan od dawna nazywają ten kościół zdrobniale „Církvička" (dosłownie „kościółek"), co odróżnia go od większej fary w centrum miasta. Obecna, barokowa budowla powstała w latach 1732–1735 w miejscu, gdzie wcześniej stała gotycka kaplica franciszkańska – niewielki kościółek, który z czasem przestał wystarczać rosnącej społeczności parafialnej. Nowy, murowany kościół zbudowano z myślą o funkcji filialnej, czyli pomocniczej wobec głównej parafii rzymskokatolickiej w mieście.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła kryje kilka elementów wyjątkowych jak na tak niewielką świątynię. Znajdują się tu trzy barokowe ołtarze, które nadają wnętrzu spójny, osiemnastowieczny charakter. Uwagę zwraca renesansowo-barokowy drewniany epitafium z 1607 roku – zabytek starszy niż sam obecny budynek kościoła, co świadczy o tym, że część wyposażenia przeniesiono tu z poprzedniej, gotyckiej świątyni lub z innego miejsca kultu w mieście.

Na ścianach zachował się fragment malowidła w stylu ludowym, nawiązującym do tzw. sedlczańskich kancjonałów – rękopiśmiennych śpiewników z bogatą dekoracją malarską, charakterystycznych dla regionu. Malowidło przedstawia scenę Sądu Ostatecznego, popularny motyw w sztuce sakralnej tego okresu, mający przypominać wiernym o nieuchronności rozrachunku po śmierci.

Osobną wartość ma obraz przedstawiający Matkę Boską karmiącą Dzieciątko Jezus – dzieło przypisywane włoskiej szkole malarskiej z XVII wieku. Obecność tak cennego obrazu w niewielkim, filialnym kościele na obrzeżach Sedlčan sugeruje, że w przeszłości musiał mieć on hojnego fundatora lub darczyńcę związanego z zamożniejszymi kręgami miasta.

Jaka jest historia cmentarza przy kościele?

Cmentarz otaczający kościół założono w 1821 roku, niemal sto lat po wzniesieniu obecnej budowli. Lokalizacja przy kościele na uboczu miasta, z dala od zgiełku centrum, była typowym rozwiązaniem dla XIX-wiecznych nekropolii zakładanych z powodów sanitarnych – władze miejskie i kościelne coraz częściej przenosiły wówczas cmentarze poza ścisłą zabudowę. Do dziś cmentarz przy Církvičce pozostaje czynnym miejscem pochówku i integralną częścią otoczenia świątyni.

Czy kościół był remontowany?

Pod koniec XX wieku kościół przeszedł rekonstrukcję, która pozwoliła zachować jego barokową bryłę i najcenniejsze elementy wyposażenia we względnie dobrym stanie. Dzięki temu do dziś można podziwiać zarówno architekturę zewnętrzną, jak i unikatowe zabytki wnętrza – epitafium sprzed niemal czterystu lat oraz obraz włoskiej proweniencji.

Kościół znajduje się na współrzędnych 49.66322, 14.42317, co ułatwia dotarcie do niego pieszo z centrum Sedlčan – spacer prowadzi w stronę północnego skraju miasta, gdzie cmentarna cisza kontrastuje z ruchem głównego rynku.

Najczęstsze pytania

Dlaczego kościół nazywa się „Církvička"? To lokalne, zdrobniałe określenie odróżniające niewielki kościół cmentarny od większej fary w centrum Sedlčan.

Z jakiego okresu pochodzi obecny budynek? Obecna, barokowa budowla powstała w latach 1732–1735 na miejscu wcześniejszej gotyckiej kaplicy franciszkańskiej.

Co jest najcenniejszym zabytkiem we wnętrzu? Renesansowo-barokowy epitafium z 1607 roku oraz obraz Matki Boskiej karmiącej Dzieciątko, przypisywany włoskiej szkole malarskiej z XVII wieku.

Czy przy kościele znajduje się cmentarz? Tak, cmentarz założono w 1821 roku i funkcjonuje do dziś jako czynne miejsce pochówku.