Church of Saint Wenceslaus (Žďár)

Kościół św. Wacława w Žďárze to niewielki, gotycki kościółek filialny stojący na wzniesieniu nad prawym brzegiem rzeki Úslavy, w sąsiedztwie wsi Ždírec, w powiecie Plzeň-jih na zachodzie Czech. To miejsce łatwo pomylić z dużo popularniejszym Žďárem nad Sázavą na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej — opisywana tu świątynia leży kilkadziesiąt kilometrów dalej na zachód, w regionie Plzeńskim, i należy do zupełnie innej parafii.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Budynek stoi na terenie parafii Blovice, wchodzącej w skład diecezji plzeńskiej. Okolica to spokojny, rolniczy zakątek powiatu Plzeń-jih, niedaleko Nepomuku — rodzinnej miejscowości św. Jana Nepomucena. Kościół otacza murowany cmentarz z bramą, co nadaje całemu założeniu charakter zamkniętego, historycznego kompleksu sakralnego.

Jaka jest historia świątyni?

Kościół powstał jeszcze przed połową XIV wieku jako budowla gotycka i od początku pełnił funkcję kościoła filialnego — czyli takiego, który nie ma własnego proboszcza, lecz jest obsługiwany przez księży z sąsiedniej parafii. Dziś obiekt figuruje w rejestrze zabytków jako chroniony prawnie zabytek kultury. Jego bryła jest skromna: jednonawowa budowla z wieżą od strony zachodniej, bez rozbudowanych dobudówek, co jest typowe dla wiejskich kościołów filialnych tego okresu na ziemi plzeńskiej.

Co warto zobaczyć w środku?

Największą wartością kościoła są gotyckie malowidła ścienne zachowane w prezbiterium. Przedstawiają one sceny z legendy o św. Wacławie — patronie kościoła i jednym z najważniejszych świętych czeskiej historii. Według dostępnych opracowań konserwatorskich są to najstarsze znane malarskie przedstawienia legendy wacławskiej na ziemiach czeskich, co czyni ten niepozorny, wiejski kościółek miejscem o dużym znaczeniu dla historii sztuki sakralnej w Czechach.

Kiedy można zwiedzić kościół lub uczestniczyć w nabożeństwie?

Kościół nie jest otwarty codziennie — to typowa świątynia filialna, użytkowana głównie okazjonalnie. Nabożeństwo słowa Bożego odbywa się tu raz w miesiącu, w pierwszą niedzielę miesiąca, o godzinie 11:15, w okresie od marca do listopada. Poza tymi terminami dostęp do wnętrza bywa ograniczony, dlatego warto planować wizytę z uwzględnieniem tego harmonogramu.

Najczęstsze pytania

Czy to ten sam Žďár, co znany Žďár nad Sázavou? Nie. To inna, znacznie mniejsza miejscowość w powiecie Plzeń-jih, w regionie Plzeńskim — nie należy jej mylić z popularnym miastem na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej.

Komu podlega kościół administracyjnie? Jest kościołem filialnym parafii Blovice, należącej do diecezji plzeńskiej.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Gotyckie malowidła ścienne w prezbiterium ze scenami legendy o św. Wacławie, uznawane za jedne z najstarszych tego typu przedstawień w Czechach.

Kiedy odbywają się nabożeństwa? W pierwszą niedzielę miesiąca o 11:15, od marca do listopada.

Jak stary jest kościół? Pochodzi sprzed połowy XIV wieku, a jego pierwotna, gotycka forma zachowała się do dziś.