Church of Saint Martin (Rosice)

Kościół św. Marcina w Rosicach to najstarsza zachowana budowla sakralna w tym południowomorawskim miasteczku i jednocześnie kościół dziekański dekanatu rosickiego. Stoi tuż pod zamkiem, z którym przez stulecia dzielił losy kolejnych właścicieli rosickiego majątku, i dziś jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Jak stary jest kościół w Rosicach?

Jądro budowli — nawa i wieża — pochodzi jeszcze z romańszczyzny, z trzeciej ćwierci XII wieku, co czyni kościół jednym ze starszych obiektów sakralnych regionu brneńskiego. Pierwsza pisemna wzmianka o świątyni pojawia się w dokumentach z 1220 roku. Pierwotnie była to kamienna budowla jednonawowa z prezbiterium, a wieża od strony zachodniej przetrwała do dziś w niemal niezmienionej formie.

Jak zmieniała się bryła kościoła na przestrzeni wieków?

Kościół rósł razem z parafią i wraz z modą architektoniczną kolejnych epok. W połowie XIV wieku, w duchu gotyku, dobudowano kaplicę od strony północnej. Później, już w okresie renesansu, świątynię rozszerzono o drugą kaplicę, tym razem po stronie południowej — dzięki temu bryła zyskała bardziej krzyżowy, dwukaplicowy układ. Największą przebudowę kościół przeszedł w latach 1740–1770, kiedy nadano mu barokowy wystrój, zmieniono układ okien i wejście poprowadzono od zachodu, przez wieżę. Ostatnie istotne zmiany w bryle to rok 1864, gdy dobudowano oratorium od strony północnej oraz frontową wieżyczkę.

Jaki jest związek kościoła z zamkiem w Rosicach?

Świątynia leży zaledwie około 100 metrów na południe od zamku i przez wieki pozostawała ściśle związana z rodami, które władały rosickim majątkiem. W kościelnych kryptach spoczywają członkowie rodzin Hausperských z Fanálu oraz Ugarte — kolejnych właścicieli zamku i dóbr rosickich. To właśnie ten związek między świątynią a rezydencją tłumaczy, dlaczego kościół przez stulecia pełnił funkcję rodowej nekropolii miejscowej szlachty.

Co można zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze mieści ołtarz główny oraz ołtarze boczne, a także zabytkową ambonę. Przy wejściu do kościoła stoją figury św. Jana Nepomucena i św. Floriana — świętych szczególnie czczonych na dawnych ziemiach czeskich, patronów odpowiednio dobrej sławy i ochrony przed ogniem. Pod posadzką znajdują się wspomniane krypty grobowe właścicieli majątku.

Czy kościół można zwiedzać?

Obecnie kościół nie jest na stałe otwarty dla zwiedzających. Wnętrze można jednak obejrzeć przez kratę w drzwiach wejściowych, co pozwala choćby częściowo docenić układ ołtarzy i wystrój nawy. Kościół bywa też udostępniany przy okazji wydarzeń takich jak Noc Kościołów.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma kościół św. Marcina w Rosicach? Jego romańskie jądro pochodzi z trzeciej ćwierci XII wieku, a pierwsza pisemna wzmianka datowana jest na 1220 rok — kościół ma więc ponad 800 lat.

Czy kościół jest otwarty dla turystów? Nie na stałe — wnętrze można oglądać przez kratę w drzwiach, a pełny dostęp bywa możliwy przy okazjonalnych wydarzeniach parafialnych.

Jaki jest związek świątyni z zamkiem w Rosicach? Kościół stoi około 100 metrów od zamku, a w jego kryptach pochowani są członkowie rodów Hausperských z Fanálu i Ugarte, którzy władali rosickim majątkiem.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje kościół? To budowla wielowarstwowa — romańskie jądro, gotycka kaplica północna, renesansowa kaplica południowa oraz barokowa przebudowa z XVIII wieku i dodatki z 1864 roku.

Od kiedy istnieje parafia w Rosicach? Duszpasterstwo w tym miejscu sięga XII wieku, a parafia jest wzmiankowana już w 1378 roku; po okresie niekatolickim (od 1582) parafię katolicką przywrócono 6 czerwca 1628 roku, a księgi metrykalne prowadzi się od 1644 roku.