Church of Saint Martin in Holice

Kościół św. Marcina to barokowa świątynia stojąca w centrum Holic, niewielkiego miasta w powiecie pardubickim, w kraju pardubickim we wschodnich Czechach. Budynek uznano za zabytek kultury Republiki Czeskiej i wciąż pełni funkcję kościoła parafialnego.

Jak dotrzeć do kościoła w Holicach?

Holice leżą we wschodnich Czechach, kilkanaście kilometrów od Pardubic, przy trasie łączącej Pardubice z Vysokým Mýtem. Kościół stoi w centralnej części miasta i jest jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych — wieża z charakterystyczną cebulastą kopułą widoczna jest z większości ulic starówki. Współrzędne obiektu to 50.0684633N, 15.9855672E, co ułatwia nawigację GPS. Do Holic można dojechać samochodem lub pociągiem/autobusem z Pardubic, skąd dojazd zajmuje zwykle około pół godziny, a od dworca do kościoła jest już tylko krótki spacer przez centrum.

Jaka jest historia świątyni?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele w Holicach pochodzi z 1349 roku — była to wówczas drewniana budowla. Drewniana konstrukcja z czasem uległa poważnemu zniszczeniu, a na przełomie XVII i XVIII wieku mieszkańcy Holic zaczęli domagać się od władz w Pardubicach, którym miasto podlegało, wzniesienia nowego, murowanego kościoła. Starania te przyniosły efekt dopiero w latach 30. XVIII wieku: stary drewniany kościół rozebrano, a w latach 1736-1739 na jego miejscu wzniesiono kamienną świątynię, która stoi do dziś.

Projekt budowli przygotował architekt Tomáš Haffenecker, jednak plany zmodyfikował później Kilián Ignác Dientzenhofer, jeden z najważniejszych architektów czeskiego baroku, znany z licznych realizacji w Pradze i we wschodnich Czechach. To właśnie jego korekty nadały kościołowi ostateczny, charakterystyczny kształt.

Co zobaczysz wewnątrz i na zewnątrz?

Kościół ma jedną nawę i wieżę zwieńczoną cebulastym hełmem — typowym elementem baroku środkowoeuropejskiego. Na parterze wieży znajduje się zakrystia, a na pierwszym piętrze nad nią — oratorium.

Wewnątrz warto zwrócić uwagę na dzwon o imieniu Marcin, odlany w 1499 roku — to jedyny ocalały z pierwotnych trzech dzwonów, wciąż wiszący w wieży kościoła, a więc znacznie starszy od samego murowanego budynku. Innym cennym elementem wyposażenia jest cynowa chrzcielnica z 1567 roku. Zachowały się także oryginalne zamki w drzwiach, na których wybito datę budowy — drobny, ale rzadko spotykany detal rzemieślniczy sprzed niemal trzech stuleci.

Kiedy przyjechać?

Kościół pełni funkcję czynnej świątyni parafialnej, więc najlepszym momentem na zwiedzanie są dni bez nabożeństw. Holice biorą też udział w Nocy Kościołów (Noc kostelů) — czeskiej edycji nocy otwartych drzwi w zabytkowych świątyniach, podczas której obiekt bywa dodatkowo oświetlony i otwarty dla zwiedzających poza standardowymi godzinami. Poza tym wydarzeniem dostęp do wnętrza zależy od godzin otwarcia parafii.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół św. Marcina w Holicach? Pierwsza wzmianka o świątyni w tym miejscu pochodzi z 1349 roku, ale obecny, murowany budynek powstał w latach 1736-1739 na miejscu wcześniejszego kościoła drewnianego.

Kto zaprojektował kościół? Pierwotny projekt przygotował Tomáš Haffenecker, a modyfikacji dokonał Kilián Ignác Dientzenhofer, jeden z czołowych architektów czeskiego baroku.

Co jest najcenniejszym zabytkiem wewnątrz kościoła? Najstarszym elementem wyposażenia jest dzwon Marcin, odlany w 1499 roku — znacznie starszy od samego murowanego budynku. Cenna jest też cynowa chrzcielnica z 1567 roku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, budynek figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.