Church of Saint James the Greater, Peraleda de la Mata

Kościół Santiago Apóstol (Świętego Jakuba Większego) w Peraledzie de la Mata to główna świątynia tej niewielkiej miejscowości w prowincji Cáceres, w hiszpańskiej Estremadurze. Górująca nad okolicą bryła kościoła należy do największych i najbardziej okazałych budowli sakralnych regionu Campo Arañuelo.

Dlaczego świątynię wzniesiono w tym miejscu?

Peraleda leżała w średniowieczu na skrzyżowaniu dwóch szlaków jakubowych, które biegły od centrum Półwyspu Iberyjskiego wzdłuż Tagu — jeden z północy, drugi z południa — i łączyły się właśnie tutaj, zanim wędrowcy ruszali dalej w stronę La Very, szukając Drogi Srebrnej prowadzącej przez Plasencię. To właśnie dlatego kościołowi nadano wezwanie Świętego Jakuba, patrona pielgrzymów.

Kto sfinansował budowę?

W odróżnieniu od wielu okolicznych świątyń, wznoszonych z fundacji biskupów lub możnych rodów, kościół w Peraledzie powstał dzięki składkom samych parafian. Budowę udało się doprowadzić do końca dzięki zaledwie stu rodzinom mieszkającym wówczas w miejscowości — w czasach, gdy Peraleda należała do największych i najbardziej kwitnących osad zachodniej części prowincji Cáceres. Dwa moduły budowli wzniesiono po 1575 roku, łącząc je ze starszą, istniejącą już wcześniej wieżą.

Jak wygląda architektura kościoła?

Świątynia reprezentuje styl gotycko-renesansowy. Ściany wzniesiono z muru kamiennego, wzmocnionego ciosanym kamieniem w narożnikach, przyporach i otworach okiennych, natomiast wykończenie wieży wykonano z cegły. Wewnątrz zachowało się gotyckie sklepienie. Sama wieża zmieniała się na przestrzeni wieków — w XIX wieku, w okresie wojen karlistowskich, dobudowano nową, ceglaną kondygnację pełniącą funkcję punktu obserwacyjnego, a w połowie XX wieku dodano jeszcze trzecią kondygnację, w której umieszczono miejski zegar.

Co można zobaczyć wewnątrz?

Uwagę przyciąga barokowy ołtarz główny w stylu „muszlowym", dzieło warsztatu związanego ze szkołą Churriguery, wzorowane na wielkim retabulum dominikanów z Salamanki i rozbudowane o dwa boczne ołtarze. W 2019 roku, podczas prac konserwatorskich, odkryto, że za barokowym retabulum ukryty jest wcześniejszy, rzeźbiony ołtarz renesansowy. W kościele znajdują się także organy zbudowane w 1704 roku przez Manuela de la Viñę, jednego z najlepszych hiszpańskich budowniczych organów barokowych. To jedyny zachowany instrument tego twórcy z oryginalnymi piszczałkami, dzięki czemu do dziś można usłyszeć jego pierwotne, barokowe brzmienie.

Najczęstsze pytania

Jakiemu świętemu poświęcony jest kościół? Kościołowi patronuje Święty Jakub Większy (Santiago Apóstol) — Peraleda leżała na skrzyżowaniu dwóch szlaków jakubowych prowadzących w stronę Drogi Srebrnej.

Kto zbudował kościół? Świątynię ufundowali sami mieszkańcy Peraledy — budowę ukończyło zaledwie sto rodzin, w okresie gdy miejscowość należała do najbardziej kwitnących w zachodniej części Cáceres.

Co skrywa wnętrze kościoła? Barokowy ołtarz główny w stylu szkoły Churriguery, za którym w 2019 roku odkryto wcześniejszy ołtarz renesansowy, a także organy Manuela de la Viñi z 1704 roku z zachowanymi oryginalnymi piszczałkami.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budowla? Kościół łączy elementy gotyckie i renesansowe — ma gotyckie sklepienie, kamienne mury wzmocnione ciosami w narożnikach i przyporach oraz ceglaną wieżę rozbudowywaną w XIX i XX wieku.