Church of Saint George

Kościół św. Jerzego w Lukovej, wsi wchodzącej w skład gminy Manětín na Wyżynie Czeskiej, to jeden z najbardziej niezwykłych zabytków sakralnych zachodnich Czech. Konsekrowany w 1352 roku budynek od dziesięcioleci stoi opuszczony, a wśród okolicznych mieszkańców od dawna krąży przekonanie, że jest nawiedzony — dziś przyciąga turystów właśnie dzięki tej mrocznej sławie i artystycznej instalacji, która wypełnia jego wnętrze.

Jak dotrzeć do kościoła w Lukovej?

Luková leży na uboczu, kilka kilometrów od centrum Manětína, w spokojnym, wiejskim krajobrazie Kraju Pilzneńskiego. Najwygodniej dojechać samochodem — droga prowadzi przez malownicze, mało uczęszczane trasy regionu, co samo w sobie jest częścią atrakcji wycieczki. Kościół stoi na niewielkim wzniesieniu przy wsi, widoczny już z daleka dzięki charakterystycznej bryle i wieży. Warto zaplanować dojazd z wyprzedzeniem, ponieważ obiekt nie jest dostępny codziennie.

Co zobaczysz w środku?

Historia budynku sięga XIV wieku, jednak obecny wygląd świątynia zawdzięcza przebudowie po pożarze pod koniec XVIII wieku, kiedy odbudowano ją w duchu neoromańskim i neogotyckim. Kolejny cios kościół otrzymał w 1968 roku, gdy podczas trwającego w środku pogrzebu zawalił się dach — od tego czasu budynek pozostaje w stanie postępującej ruiny, mimo że od 1958 roku figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

To właśnie stan opuszczenia i lokalne opowieści o duchach sprawiły, że w 2012 roku student sztuki Jakub Hadrava umieścił w wypełnionych gruzem i wilgocią wnętrzach swoją pracę dyplomową zatytułowaną „Má mysl” („Mój umysł”). W ławkach kościoła zasiadło 32 zjawy — postacie utkane z płótna i zasłon zanurzonych w gipsie, odwzorowane na podstawie prawdziwych ludzi. Mają one symbolizować niemieckich mieszkańców regionu (Niemców sudeckich), którzy modlili się tu przed przymusowym wysiedleniem po II wojnie światowej. Efekt jest przejmujący: białe, milczące postacie w częściowo zrujnowanej świątyni tworzą jeden z najbardziej fotografowanych i komentowanych widoków w tej części Czech, znany szeroko jako „kościół duchów”.

Kiedy przyjechać?

Kościół otwarty jest dla zwiedzających sezonowo, od maja do października, wyłącznie w soboty w godzinach 13:00–16:00. Poza tym oknem czasowym budynek pozostaje zamknięty, dlatego wizytę trzeba zaplanować z uwzględnieniem dnia tygodnia i pory roku. Wstęp jest bezpłatny, choć mile widziane są dobrowolne datki na rzecz utrzymania i ewentualnej konserwacji obiektu.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Lukovej jest naprawdę nawiedzony? Legendy o duchach krążą wśród mieszkańców od dziesięcioleci i to one zainspirowały artystyczną instalację z rzeźbami-widmami, jednak nie ma potwierdzonych relacji o zjawiskach paranormalnych — atrakcyjność miejsca opiera się na atmosferze i historii, a nie na udokumentowanych zdarzeniach.

Ile kosztuje wstęp? Wejście jest darmowe, przewidziane są jednak dobrowolne datki, które wspierają utrzymanie mocno zniszczonego budynku.

Czy da się zwiedzić kościół poza sezonem? Nie — obiekt otwarty jest tylko w soboty od maja do października w godzinach 13:00–16:00. W pozostałym czasie kościół jest zamknięty dla zwiedzających.

Skąd wzięły się rzeźby duchów w środku? To praca dyplomowa studenta sztuki Jakuba Hadravy z 2012 roku pod tytułem „Má mysl”. 32 zjawy z płótna i gipsu mają przypominać niemieckich mieszkańców regionu wysiedlonych po II wojnie światowej.