Château de l'île de Berder

Château de l'île de Berder to XIX-wieczna rezydencja stojąca na niewielkiej wyspie należącej do gminy Larmor-Baden, w samym sercu Zatoki Morbihan w Bretanii. Miejsce łączy w sobie historię ekscentrycznego XIX-wiecznego przedsiębiorcy, klasztorną przeszłość i fenomen przyrodniczy rzadko spotykany na tak małej powierzchni — wyspę, która dwa razy dziennie zamienia się w półwysep.

Gdzie dokładnie leży wyspa Berder?

Berder to skrawek lądu o powierzchni około 23 hektarów, wydłużony na kształt pasa o długości mniej więcej 1,2 km i szerokości do 300 m. Najwyższy punkt wznosi się zaledwie 13 m nad poziom morza. Administracyjnie wyspa należy do Larmor-Baden, niewielkiej miejscowości portowej słynącej z rejsów po Zatoce Morbihan i licznych megalitów rozsianych po okolicznych wysepkach.

Dlaczego wyspa Berder bywa nazywana „wyspą na dwie twarze"?

To, co wyróżnia Berder spośród dziesiątek innych wysepek zatoki, to sposób, w jaki łączy się z lądem. Krótki, betonowy przesmyk o długości około 80 metrów łączy Berder z Larmor-Baden, ale przesmyk ten jest w pełni użytkowy tylko przy odpływie. Przy przypływie wody zatoki zalewają go całkowicie, odcinając wyspę od reszty świata, a przy odpływie odsłaniają go na około cztery godziny, dwie przed i dwie po najniższym stanie wody. W tym oknie czasowym Berder faktycznie staje się półwyspem, po którym można przejść suchą stopą. Warto sprawdzić godziny odpływów przed wyprawą, bo przypływ potrafi zaskoczyć spacerowiczów szybciej, niż mogłoby się wydawać.

Co sprawia, że okolice wyspy są tak niebezpieczne dla żeglarzy?

Południowy cypel wyspy obmywa prąd zwany Courant de la Jument — jeden z najsilniejszych prądów pływowych w Europie, ustępujący jedynie słynnemu Raz Blanchard u wybrzeży Normandii. W szczytowych momentach osiąga prędkość rzędu 9 węzłów, czyli około 17 km/h, co czyni ten fragment zatoki wyjątkowo trudnym do żeglowania i fascynującym do obserwacji z brzegu.

Jaka jest historia zamku na wyspie?

Zapisy wskazują, że w połowie XVIII wieku wyspa należała do rodziny Dubreuil Jarno. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1879 roku, gdy Berder kupił hrabia Arthur Dillon, były oficer kawalerii związany z zarządem spółki kabla transatlantyckiego. To on wzniósł na wyspie okazałą rezydencję z charakterystyczną sześcioboczną wieżą liczącą pięć kondygnacji oraz założył rozległy park o powierzchni 10 hektarów. W 1885 roku, z okazji ślubu syna, dobudowano kaplicę pod wezwaniem świętej Anny.

Kolejne dekady przyniosły zmiany właścicieli, typowe dla wielu podobnych rezydencji na francuskim wybrzeżu. W 1920 roku posiadłość nabyła księżna d'Uzès, a w 1927 roku przeszła w ręce zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Od 1937 do 1991 roku opiekę nad wyspą sprawowały Małe Siostry Świętego Franciszka z Asyżu. Później teren przeszedł na własność grupy Yves Rocher, a w latach 1984–2013 funkcjonował jako ośrodek wypoczynkowy, dzierżawiony i prowadzony w tym charakterze.

Czy wyspę można zwiedzać?

Sam zamek pozostaje własnością prywatną i nie jest ogólnodostępny w formie muzeum, jednak okolice Larmor-Baden i widoki na wyspę z lądu lub z pokładu łodzi wycieczkowej są jednym z najczęstszych punktów programu podczas zwiedzania Zatoki Morbihan. Wielu turystów decyduje się na spacer przesmykiem przy odpływie, by na własne oczy zobaczyć zjawisko znikającej i pojawiającej się drogi.

Najczęstsze pytania

Czy na wyspę Berder można dojść pieszo? Tak, ale tylko przy odpływie — betonowy przesmyk łączący wyspę z Larmor-Baden odsłania się na około cztery godziny wokół najniższego stanu wody, po czym ponownie znika pod falami.

Czy zamek na wyspie jest otwarty dla zwiedzających? Nie, château pozostaje własnością prywatną, więc wnętrza nie są dostępne do zwiedzania; można za to podziwiać bryłę budynku i park z zewnątrz lub z wody.

Co to jest Courant de la Jument? To silny prąd pływowy opływający południowy kraniec wyspy, osiągający prędkość do około 9 węzłów — drugi najsilniejszy tego typu prąd w Europie po Raz Blanchard.

Kto zbudował obecny zamek na wyspie? Obecną rezydencję z sześcioboczną wieżą wzniósł hrabia Arthur Dillon po zakupie wyspy w 1879 roku, a towarzyszącą jej kaplicę dodano kilka lat później, w 1885 roku.