Château de Fontenailles

Château de Fontenailles wznosi się w Beaumont-Louestault, niewielkiej gminie w Indre-et-Loire, w krainie Gâtine-Racan na północy Touraine. To zamek o warstwowej historii — od średniowiecznej fortecy otoczonej fosą, przez XIX-wieczne przebudowy w duchu neogotyku, po dzisiejszą funkcję ośrodka reedukacji zawodowej.

Jak stara jest ta rezydencja?

Pierwsze wzmianki o siedzibie pana na Fontenailles pochodzą z XIII wieku. Z najstarszej budowli, częściowo zanurzonej w wodach fosy, zachowały się do dziś ślady bastionu w części północno-wschodniej oraz masywna cylindryczna wieża w części północno-zachodniej — obie datowane na XV wiek. To one nadają całości charakter prawdziwej średniowiecznej twierdzy, mimo że resztę zamku wielokrotnie przebudowywano.

Kto ukształtował dzisiejszy wygląd zamku?

Zamek zawdzięcza swój obecny kształt kilku kolejnym właścicielom z XIX wieku. Baron d'Aumont, który przejął posiadłość w 1849 roku, nałożył na stare elewacje neogotycki dekor i doświetlił poddasze lukarnami — do 1856 roku budynek flankowały już trzy wieże i wieżyczki, a nad całością górowała centralna wieża z belwederem.

W 1876 roku majątek kupił paryski bankier Alcide Beley. Sześć lat później dobudował od strony południowo-zachodniej i zachodniej jadalnię umieszczoną w dużej kwadratowej wieży, ozdobionej dwiema wieżyczkami w kształcie pieprzniczki. To on zamówił także witraż przedstawiający Agnès Sorel z sokołem, wykonany przez malarza-witrażystę Lucien-Léopold Lobina.

Kolejni właściciele — księżna de Bauffremont od 1884 roku i baronowa de Boucheporn od 1888 roku — kontynuowali modernizacje, wprowadzając m.in. ogrzewanie i oświetlenie gazowe. Baronowa zleciła architektowi Jules'owi Pellechet odrestaurowanie zamkowej kaplicy; jej poświęcenie i inaugurację odnotowano 10 lipca 1891 roku, pod wezwaniem świętej Małgorzaty.

Co warto zobaczyć w architekturze zamku?

Elewacje łączą cegłę i kamień w polichromowanym wzorze, charakterystycznym dla regionalnej architektury końca XIX wieku. Okrągłe wieże nakryto stożkowymi dachami, resztę budynku — dachami czterospadowymi, a klatkę schodową ukryto w ośmiokątnej wieżyczce z drewnianym, sklepionym wnętrzem. Kaplica, dobudowana przy głównym korpusie, ma jedną nawę zamkniętą półkolistą apsydą, sklepienie kolebkowe wykonane z tynkowanej cegły oraz drewnianą galerię dla wiernych.

Jak zamek funkcjonuje dzisiaj?

Po śmierci baronowej de Boucheporn majątek odziedziczyła w 1937 roku jej bratanica, pani Lenoir, która w 1949 roku sprzedała go stowarzyszeniu Joie par la Santé. Od 1983 roku w murach zamku działa ośrodek reedukacji zawodowej — to sprawia, że Fontenailles nie jest rezydencją otwartą na stałe dla turystów, lecz obiektem użytkowym z zachowanym charakterem historycznym. Sam zamek i kaplica są wpisane do generalnej inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego od 1996 roku.

Mimo instytucjonalnego przeznaczenia, okolica bywa okazją do odkrycia zamku z bliska — lokalne stowarzyszenia organizują od czasu do czasu zwiedzanie z przewodnikiem, na przykład w ramach letnich festynów dziedzictwa (Estivales du Patrimoine), często połączone z koncertami czy degustacjami.

Najczęstsze pytania

Czy Château de Fontenailles można zwiedzać? Zamek nie jest stałą atrakcją turystyczną — to funkcjonujący ośrodek reedukacji zawodowej. Dostęp bywa możliwy okazjonalnie, podczas lokalnych wydarzeń dziedzictwa organizowanych przez gminę lub stowarzyszenia regionalne.

Gdzie dokładnie leży zamek? W gminie Beaumont-Louestault (kod pocztowy 37370), w departamencie Indre-et-Loire, w krainie Gâtine-Racan na północy Touraine.

Co pozostało z pierwotnej średniowiecznej budowli? Fosa z wodą, ślady bastionu po stronie północno-wschodniej oraz masywna cylindryczna wieża po stronie północno-zachodniej, obie pochodzące z XV wieku.

Czym zamek jest dziś? Od 1983 roku funkcjonuje jako ośrodek reedukacji zawodowej prowadzony przez stowarzyszenie, które przejęło majątek w 1949 roku.