Chapelle Saint-Vit de Saverne

Chapelle Saint-Vit (alzacka Vitsgrotte, znana też jako grota Świętego Wita) to niezwykłe miejsce pielgrzymkowe w lasach na obrzeżach Saverne, w departamencie Bas-Rhin, w regionie Grand Est. Kompleks łączy górną kaplicę z dolną grotą-kaplicą wykutą w wogezyjskim piaskowcu i od kilkuset lat przyciąga zarówno pielgrzymów, jak i turystów szukających spokojnego zakątka wśród lasu.

Skąd wzięła się nazwa i religijne znaczenie miejsca?

Patronem sanktuarium jest święty Wit (łac. Vitus), po alzacku nazywany "Vit" lub "Vite", a po francusku Saint Guy. To właśnie od jego imienia pochodzi określenie "taniec świętego Wita" — dawna nazwa nerwowych zaburzeń ruchowych, z którymi wiązano też średniowieczne epidemie tanecznego szału. Grota od dawna uchodziła za miejsce, gdzie osoby cierpiące na tego typu dolegliwości szukały uzdrowienia poprzez modlitwę i obrzędy odprawiane na miejscu.

Jak zmieniała się historia kaplicy i groty?

Pierwsza wzmianka o samej grocie pochodzi już z 1338 roku. Pustelnicze mieszkanie przy niej odnotowano w 1520 roku — zostało odbudowane w 1590 roku i rozbudowane w 1781 roku. Ruch pielgrzymkowy do tego miejsca rozwinął się od połowy XV wieku, a już około 1520 roku sanktuarium było znane wiernym z ponad 120 parafii Alzacji, Lotaryngii i Badenii.

Górna kaplica pojawia się w źródłach od 1542 roku pod nazwą "St Trilgen Kapelle", a od 1604 roku jako "St Aurelien Kapelle" — w XVII i XVIII wieku była poświęcona świętej Aurelii. Szczególnym rozdziałem w historii miejsca stało się lato 1518 roku, gdy w Strasburgu wybuchła słynna epidemia tanecznego szału: setki mieszkańców miasta tańczyły bez przerwy przez wiele tygodni, część z wyczerpania zmarła. Część chorych przewożono właśnie do tej groty, licząc na uzdrowienie za wstawiennictwem świętego Wita.

Przełomowy dla kultu był rok 1818 — wtedy wyposażenie i ołtarz z górnej kaplici przeniesiono do dolnej groty, formalnie poświęcając ją świętemu Witowi. W 1865 roku pożar zniszczył zabudowania pełniące funkcję gospodarczą, w tym stodołę powstałą z dawnej kaplicy. Odbudowę całego sanktuarium przeprowadzono w latach 1946–1948 z inicjatywy Josepha Kleina i stowarzyszenia Przyjaciół Groty Świętego Wita — obecny układ miejsca pochodzi właśnie z tego okresu.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Grota-kaplica ma niewielką wieżyczkę z dzwonem, a jej wnętrze wykute jest w piaskowcu wogezyjskim z dolnego triasu. Oryginalne figury świętych z dawnego wyposażenia przeniesiono do muzeum lokalnego oraz do kościoła parafialnego w Saverne. Obok groty założono ogród alpejski z tarasowymi rabatami kwiatowymi, który latem przyciąga miłośników spacerów i fotografii przyrodniczej. Raz w roku, w okolicach święta patrona, w grocie odprawiana jest uroczysta msza.

Jak dotrzeć na miejsce i co warto wiedzieć?

Sanktuarium leży w lesistych wzgórzach otaczających Saverne i stanowi popularny punkt na szlakach pieszych, skąd rozciągają się widoki na równinę alzacką oraz pobliskie ruiny zamków, w tym Haut-Barr i Greifenstein. Teren należy obecnie do gminy Saverne.

Najczęstsze pytania

Czym różni się kaplica od groty przy Chapelle Saint-Vit? Górna kaplica to budowla naziemna wzniesiona nad grotą, pierwotnie poświęcona innym świętym (m.in. świętej Aurelii); dolna grota-kaplica, wykuta w skale i znana od 1338 roku, od 1818 roku nosi wezwanie świętego Wita.

Dlaczego miejsce kojarzone jest z "tańcem świętego Wita"? Ze względu na patronat świętego Wita nad osobami cierpiącymi na zaburzenia ruchowe — do groty przewożono m.in. ofiary epidemii tanecznego szału w Strasburgu z 1518 roku.

Czy grotę i kaplicę można zwiedzać? Tak, teren jest dostępny dla odwiedzających, a obok groty znajduje się ogród alpejski udostępniony turystom.

Jak dojść do Chapelle Saint-Vit? Miejsce leży w lasach nad Saverne i jest połączone szlakami pieszymi z centrum miasta oraz okolicznymi punktami widokowymi.