Centro Cultural Palacio de Villardompardo

Centro Cultural Palacio de Villardompardo to renesansowy pałac w sercu starówki Jaén, pod którym kryją się jedne z największych zachowanych łaźni arabskich w Hiszpanii. Budynek wzniesiono w XVI wieku jako rezydencję Fernanda de Torres y Portugal, pierwszego hrabiego Villardompardo i wicekróla Peru. Dziś to jeden z obowiązkowych punktów na mapie kulturalnej miasta — łączy historię islamskiej Andaluzji z XX-wieczną sztuką ludową i naiwną.

Jak dotrzeć?

Pałac stoi w historycznym centrum Jaén, więc najwygodniej dotrzeć na piechotę ze starówki lub z okolic katedry — spacer zajmuje kilkanaście minut. Osoby przyjeżdżające samochodem zostawiają auto na jednym z parkingów w centrum i dalej poruszają się pieszo, bo wąskie uliczki dzielnicy nie sprzyjają jeździe. Najbliżej położone przystanki autobusów miejskich obsługują linie kursujące przez centrum, a dworzec kolejowy i autobusowy Jaén dzieli od pałacu spacer trwający około 20–25 minut lub krótki kurs taksówką.

Co zobaczysz?

Zwiedzanie zaczyna się zwykle od poziomu piwnic, gdzie znajdują się łaźnie arabskie z XI wieku — zajmują powierzchnię około 450 metrów kwadratowych, co czyni je jednymi z największych możliwych do zwiedzenia w całej Hiszpanii. Ich istnienie odkryto przypadkiem dopiero w 1913 roku, podczas prac inspekcyjnych w budynku prowadzonych przez Enrique Romero de Torresa — wcześniej pomieszczenia pozostawały zapomniane pod warstwami późniejszej zabudowy. Charakterystyczne sklepienia z gwiaździstymi otworami wpuszczającymi światło i kolejne sale o różnej temperaturze pozwalają wyobrazić sobie rytm dawnej kąpieli.

Na wyższych kondygnacjach mieszczą się dwie odrębne placówki muzealne. Museo de Artes y Costumbres Populares prezentuje przedmioty codziennego użytku, rzemiosło i wystrój wnętrz typowe dla prowincji Jaén sprzed uprzemysłowienia regionu. Drugą atrakcją jest Museo Internacional de Arte Naïf — zbiór unikalny w skali Hiszpanii, gromadzący malarstwo naiwne z różnych krajów i epok, pełne intensywnych barw i bezpośredniej, niewyszukanej estetyki.

Sam budynek wart jest obejrzenia niezależnie od ekspozycji — po latach pełnienia funkcji banku, a później przytułku dla kobiet prowadzonego przez zarząd miejskiego hospicjum, przeszedł gruntowną renowację, za którą otrzymał nagrodę Europa Nostra przyznawaną za ochronę dziedzictwa kulturowego.

Kiedy przyjechać?

Wnętrza i łaźnie zwiedza się niezależnie od pory roku, co czyni pałac dobrym wyborem zarówno latem, gdy temperatury w Jaén bywają wysokie, jak i zimą. Warto zaplanować wizytę w godzinach porannych lub wczesnym popołudniem w dni powszednie — wtedy w salach jest najmniej osób, a światło wpadające przez gwiaździste otwory w sklepieniach łaźni robi największe wrażenie. W weekendy i w okresie wakacyjnym liczba zwiedzających bywa wyraźnie wyższa.

Najczęstsze pytania

Czy łaźnie arabskie i pałac zwiedza się razem, jednym biletem? Tak, wejście obejmuje zarówno poziom łaźni arabskich, jak i oba muzea znajdujące się w budynku, więc nie trzeba kupować osobnych wejściówek do poszczególnych części.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie całości? Spokojne obejrzenie łaźni oraz obu kolekcji muzealnych zajmuje zwykle od godziny do półtorej, w zależności od tempa zwiedzania i zainteresowania poszczególnymi salami.

Czy to miejsce nadaje się dla osób niezainteresowanych historią islamu? Tak — poza łaźniami arabskimi pałac oferuje zupełnie inny profil zwiedzania w postaci muzeum sztuki ludowej i sztuki naiwnej, więc program jest zróżnicowany i nie ogranicza się do jednego wątku historycznego.

Czy budynek jest dostępny dla osób z ograniczoną mobilnością? Ze względu na zabytkowy charakter podziemnych łaźni część tras może mieć ograniczenia architektoniczne; przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje o dostępności udostępniane przez zarządcę obiektu.