Centennial square

Plac Centenario (hiszp. Plaza del Centenario) to niewielki plac miejski w San Sebastián (Donostia), w Kraju Basków, leżący w obrębie dzielnicy skupionej wokół ulic Easo, Pedro Egaña, Prim i Urbieta.

Skąd wzięła się nazwa placu?

Nazwę nadano na sesji rady miejskiej 5 kwietnia 1916 roku. Miała ona upamiętniać setną rocznicę odbudowy miasta, które w 1813 roku zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas wojny na Półwyspie Iberyjskim. Plac miał służyć jako namacalny dowód tego, jak daleko w ciągu stu lat rozrosła się zabudowa San Sebastián — w 1916 roku jego lokalizacja wyznaczała wówczas granicę miejskiej ekspansji w stronę wnętrza lądu.

Co stało na placu wcześniej?

Historia tego miejsca nie jest liniowa. Między 1913 a 1924 rokiem stanął tu okazały Monument Stulecia (Monumento al Centenario) — budowla wzniesiona w pośpiechu, która od samego początku wzbudzała ostrą krytykę mieszkańców i lokalnych architektów. Krytyka okazała się na tyle skuteczna, że w 1924 roku pomnik rozebrano, a jego poszczególne elementy rzeźbiarskie i kamienne rozdysponowano po innych punktach miasta, gdzie część z nich można odnaleźć do dziś.

Co można zobaczyć na placu dzisiaj?

Współczesny plac ma znacznie skromniejszy charakter niż jego XX-wieczny poprzednik. Centralnym akcentem jest rzeźba „Estela" autorstwa Ricardo Ugarte — abstrakcyjna forma, która zastąpiła dawny, przeładowany dekoracyjnie monument. To miejsce ma dziś funkcję kameralnego skweru wśród kamienic, punktu odpoczynku w gęstej, mieszkalnej części miasta, a nie głównej atrakcji turystycznej — warto je traktować jako przystanek przy okazji zwiedzania okolicy, a nie cel sam w sobie.

Jak dotrzeć na plac?

Plac leży w wewnętrznej części miasta, w rozsądnej odległości spacerowej od centrum i plaży La Concha. W pobliżu znajdują się Park Araba oraz Aleja Sancho el Sabio, jedna z ważniejszych arterii handlowych San Sebastián. Blisko jest też stacja kolejki Topo — lokalnego pociągu łączącego miasto z Irun i pograniczem francuskim, co czyni okolicę dogodnym punktem orientacyjnym dla podróżnych korzystających z tej linii.

Czy warto zaplanować tu dłuższy postój?

Nie jest to miejsce wymagające osobnej wycieczki — raczej przystanek w trakcie spaceru po dzielnicy Amara czy w drodze do centrum. Kilka minut wystarczy, by zobaczyć rzeźbę i poczytać kontekst historyczny miejsca, które w swojej stuletniej historii zdążyło już zmienić charakter co najmniej raz.

Najczęstsze pytania

Czy na placu stoi oryginalny pomnik z 1916 roku? Nie. Pierwotny Monument Stulecia został rozebrany w 1924 roku z powodu krytyki jego formy. Obecną rzeźbę „Estela" wykonał Ricardo Ugarte znacznie później.

Dlaczego plac nazywa się „Centenario"? Nazwa upamiętnia setną rocznicę odbudowy San Sebastián po zniszczeniach z 1813 roku — nadano ją w 1916 roku.

Czy plac znajduje się blisko plaży La Concha? Leży w wewnętrznej części miasta, w odległości spacerowej od centrum, ale nie bezpośrednio przy linii brzegowej.

Jak najłatwiej dojechać w tę okolicę? Najwygodniej pieszo z centrum miasta lub pociągiem Topo, którego stacja znajduje się w pobliżu placu.