Cemetery in Hradiště

Cmentarz ewangelicki w Hradišti to niewielka nekropolia w miejscowości Hradiště, jednej z trzech części gminy Těrlicko w powiecie Karwina, w województwie morawsko-śląskim. Cmentarz leży przy ulicy Hradišťskiej, przy drodze III/4741, u podnóża wzgórza Babia Góra, i od blisko dwóch wieków służy miejscowej społeczności wyznania ewangelicko-augsburskiego (Śląski Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania). Teren zajmuje 2429 m², nie licząc działki, na której stoi kaplica.

Skąd wziął się ten cmentarz?

Obecny cmentarz założył Jiří Goch, właściciel majątku hradišťskiego, a poświęcenie miało miejsce 26 listopada 1857 roku. To właśnie rodzina Gochów nadała miejscu jego pierwotny kształt i przez dziesięciolecia była z nim ściśle związana — na cmentarzu zachowała się rodzinna nekropolia Gochów.

Zabudowa cmentarza powstawała stopniowo. Dzwonnicę wzniesiono w 1872 roku, a poświęcono ją 13 lutego 1873 roku. Kaplica z wieżą, która dziś jest najbardziej rozpoznawalnym elementem założenia, doczekała się poświęcenia wieży w 1930 roku — w uroczystości wzięli udział duchowni ewangeliccy polskich, niemieckich i czeskich zborów z Czeskiego Cieszyna, co dobrze pokazuje wielonarodowy charakter tutejszej społeczności ewangelickiej na Śląsku Cieszyńskim.

Przez większość swojej historii cmentarz i kaplica należały do parafii ewangelickiej w Trzanowicach. Dopiero w XXI wieku własność przeszła na gminę Těrlicko, która dziś odpowiada za utrzymanie obiektu.

Gdzie był pierwszy cmentarz ewangelicki w Hradišti?

Zanim powstał obecny cmentarz, miejscowi ewangelicy grzebali zmarłych na starszym, kwadratowym w planie cmentarzu położonym u południowego podnóża Babiej Góry. Skalisty grunt sprawił jednak, że dalsze pochówki stały się niepraktyczne i cmentarz zamknięto, a teren obsadzono drzewami. Dziś w tym miejscu znajduje się coś w rodzaju parku rzeźby — stoją tam symboliczne pomniki i tablice pamiątkowe nawiązujące do dawnego charakteru miejsca.

Kto jest tu pochowany?

Poza wspomnianą już nekropolią rodziny Gochów na cmentarzu znajdują się groby innych osób związanych z lokalną historią, m.in. Adama Cholewy, dyrektora szkoły, oraz Teofila Cholewy, inżyniera górniczego. Stoi tu również pomnik poświęcony nieznanemu żołnierzowi radzieckiemu, upamiętniający ofiary walk toczonych w tym regionie pod koniec II wojny światowej.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Hradiště leży w otoczeniu typowym dla Śląska Cieszyńskiego i Podbeskidzia — w promieniu kilku kilometrów można znaleźć zaporę i zbiornik wodny Těrlicko, wieżę widokową w Sobiesowicach (Rozhledna Soběšovice, ok. 4 km), ruiny zamku w Hnojníku oraz kilka drewnianych kościołów rozsianych po okolicznych wsiach, typowych dla tradycji budownictwa sakralnego tego regionu. To dobre miejsce dla osób, które łączą zwiedzanie z krótkimi wycieczkami pieszymi lub rowerowymi po Podbeskidziu.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz jest ogólnodostępny? Tak, jako czynny cmentarz parafialny/gminny jest dostępny dla odwiedzających w standardowych godzinach otwarcia cmentarzy komunalnych.

Jakiego wyznania jest ten cmentarz? Cmentarz należy do tradycji Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania (SCEAV), największego kościoła luterańskiego w Czechach, silnie zakorzenionego na Śląsku Cieszyńskim.

Czy zachował się pierwszy, starszy cmentarz? Sam pierwotny cmentarz u podnóża Babiej Góry został zamknięty z powodu skalistego gruntu, ale miejsce zostało zagospodarowane jako przestrzeń pamięci z pomnikami i tablicami, więc można je nadal odwiedzić.

Co jest najstarszym elementem obecnego założenia? Najstarszym elementem jest sam cmentarz konsekrowany w 1857 roku, a z zabudowy — dzwonnica z 1872 roku, starsza od kaplicy z wieżą poświęconej w 1930 roku.