Cau de les Goges

Cau de les Goges to stanowisko archeologiczne w Sant Julià de Ramis, w prowincji Girona, na lewym brzegu rzeki Ter. To niewielka wnęka skalna, ale jedna z ważniejszych w Katalonii pod względem znaczenia naukowego — właśnie tutaj po raz pierwszy udokumentowano i opisano górny solutrejski okres kultury paleolitycznej na tych terenach.

Co to za miejsce?

Cau de les Goges jest wpisany na listę dóbr kultury o znaczeniu narodowym i uznany za strefę archeologiczną. Odkrycia dokonano w 1899 roku — Viñas i Carles de Palol znaleźli tu narzędzia krzemienne przypisane do górnego paleolitu. Systematyczne wykopaliska przeprowadzili w 1920 roku Maties Pallarés i Paul Wernert, którzy datowali warstwę osadniczą na okres solutrejski, przypadający na lata 19 000–16 000 przed naszą erą. Wiek złoża szacuje się na około 18 000 lat BP.

Znaleziska wskazują, że jaskinia służyła jako sezonowa stacja myśliwska — ludzie zatrzymywali się tu tymczasowo podczas polowań, o czym świadczą drobne pozostałości narzędzi i śladów obecności człowieka wewnątrz i wokół wnęki.

Cau de les Goges a Cova de les Goges — nie pomyl tych miejsc

Warto rozróżnić dwa podobnie nazwane stanowiska. Cau de les Goges to opisywana tu wnęka archeologiczna. W jej pobliżu istniała kiedyś Cova de les Goges — inne stanowisko, które zniknęło w wyniku prac przy rozbudowie drogi N-II. Nazwy bywają mylone, ale to dwa odrębne miejsca, z których tylko Cau przetrwało do naszych czasów.

Legenda o goges

Nazwa miejsca odwołuje się do lokalnej legendy o goges — mitycznych istotach kobiecych, zbliżonych w wierzeniach ludowych do kobiet wodnych (podobnych do nimf czy driad w innych kulturach). Według miejscowych podań jaskinia była ich siedliskiem, co dodaje temu skromnemu stanowisku archeologicznemu dodatkowego, folklorystycznego wymiaru.

Jak dotrzeć?

Cau de les Goges leży na terenie Sant Julià de Ramis, miejscowości położonej na północ od Girony, w dolinie rzeki Ter. Miejsce jest częścią szerszego szlaku pieszego prowadzącego przez wąwóz (congost) i górę Sant Julià de Ramis — trasa łączy kilka punktów krajoznawczych i historycznych w okolicy, w tym samo stanowisko. Dojazd najwygodniej zaplanować z Girony, skąd do Sant Julià de Ramis jest tylko kilka kilometrów.

Co zobaczysz na miejscu?

To nie jest turystycznie zagospodarowana jaskinia z podświetleniem czy trasą zwiedzania — Cau de les Goges to niewielka skalna wnęka o dużym znaczeniu naukowym, a nie widowiskowa atrakcja krajobrazowa. Warto przyjechać tu z nastawieniem na kontakt z historią pierwszych ludzkich osadników w regionie i malowniczą okolicę doliny Ter, a nie na spektakularne formacje skalne.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na charakter miejsca — spacer po szlaku wśród skał i wzgórz — najlepsza pora to wiosna i jesień, gdy temperatury są umiarkowane, a szlak nie jest rozgrzany letnim słońcem. Latem w Katalonii bywa bardzo gorąco, co utrudnia dłuższe piesze podejścia.

Najczęstsze pytania

Czy Cau de les Goges to jaskinia turystyczna z trasą zwiedzania? Nie. To stanowisko archeologiczne o znaczeniu naukowym, bez infrastruktury turystycznej typu oświetlenie czy przewodnicy — zwiedza się je w ramach szlaku pieszego w terenie.

Czym różni się Cau de les Goges od Cova de les Goges? To dwa różne miejsca o podobnych nazwach. Cova de les Goges zniknęła podczas rozbudowy drogi N-II, natomiast Cau de les Goges przetrwało i jest chronione jako dobro kultury.

Jakie znaczenie ma to miejsce dla archeologii? To tutaj po raz pierwszy w Katalonii opisano i udokumentowano górny solutrejski okres paleolitu, na podstawie wykopalisk z 1899 i 1920 roku.

Skąd wzięła się nazwa „Goges”? Nazwa pochodzi od lokalnej legendy o goges — mitycznych kobiecych istotach wodnych, które według podań miały zamieszkiwać tę jaskinię.