Castro of A Lanzada

Castro de A Lanzada to wielowarstwowe stanowisko archeologiczne w parafii Noalla, w gminie Sanxenxo, w prowincji Pontevedra w Galicii. Leży tuż przy słynnej plaży A Lanzada, na niewielkim przesmyku łączącym półwysep Barbanza z resztą wybrzeża Rías Baixas.

Gdzie dokładnie leży i jak dotrzeć?

Stanowisko znajduje się na krańcu piaszczystego cypla, kilka kilometrów od centrum Sanxenxo, przy drodze prowadzącej w stronę O Grove. Dojazd samochodem z Pontevedry zajmuje około pół godziny, a w sezonie letnim okolicę obsługują lokalne autobusy kursujące wzdłuż wybrzeża. Bezpośrednie sąsiedztwo plaży sprawia, że wielu odwiedzających łączy zwiedzanie ruin z wypoczynkiem nad Atlantykiem.

Jak powstał castro i kto tu mieszkał?

Osadnictwo w tym miejscu sięga VII wieku przed naszą erą, kiedy to ludy kultury castreńskiej założyły tu stałą osadę obronną, typową dla północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego. W okresie rzymskim, a następnie za panowania Swebów, osada nie zanikła — przeciwnie, badania prowadzone w 2010 i 2016 roku wykazały, że A Lanzada funkcjonowała wówczas jako ważny ośrodek handlowy, co zmienia dawny obraz kultury castreńskiej jako wspólnot zamkniętych i odciętych od wymiany towarowej.

Kto odkrył i badał to miejsce?

Pierwsza pisemna wzmianka o zespole zabytkowym pochodzi z XVIII wieku i wiąże się z pracami zakonnika Fraya Martína Sarmiento. Systematyczne wykopaliska rozpoczęto jednak dopiero w połowie XX wieku, gdy prace na zlecenie Muzeum w Pontevedra poprowadził Filgueira Valverde. W latach 70. badania kontynuowali Fariña Busto i García Alén, a w kolejnej dekadzie kolejne dwie kampanie wykopaliskowe koordynował Peña Santos. Dzięki tym pracom udało się odsłonić nie tylko sam castro, ale też rzymsko-swebską nekropolę oraz pozostałości średniowiecznej fortyfikacji z kaplicą.

Co znaleziono podczas wykopalisk?

Na terenie stanowiska odkryto dwa cmentarzyska, w których zachowało się około stu szkieletów — piaszczysty grunt sprzyjał ich niezwykle dobrej konserwacji. Ta liczba i stan zachowania szczątków sprawiły, że nekropola A Lanzada stała się jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o antropologii dawnej ludności Galicii. Wśród innych znalezisk archeolodzy wymieniają szpile kościane i brązowe, ceramikę typową dla kultury castreńskiej, siekiery oraz monety, które dokumentują wielowiekowe użytkowanie tego miejsca.

Co zobaczysz dzisiaj?

Obecnie na terenie stanowiska można zobaczyć pozostałości murów obronnych castro, ślady zabudowy mieszkalnej oraz elementy późniejszej fortyfikacji, wzniesionej już w czasach średniowiecza. Tuż obok, na skalistym cyplu nad plażą, stoi niewielka kaplica związana z tym samym kompleksem historycznym. Całość otacza otwarty krajobraz wydm i klifów, charakterystyczny dla tej części wybrzeża Rías Baixas, co czyni spacer po ruinach równie atrakcyjnym widokowo, co historycznie.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na zwiedzanie są wiosna i wczesna jesień, gdy pogoda sprzyja spacerom, a plaża A Lanzada nie jest jeszcze przepełniona letnimi tłumami. Latem stanowisko łatwo połączyć z odpoczynkiem nad morzem, warto jednak liczyć się z większym ruchem turystycznym w okolicy.

Najczęstsze pytania

Czym jest Castro de A Lanzada? To wielowarstwowe stanowisko archeologiczne obejmujące osadę kultury castreńskiej z VII wieku p.n.e., rzymsko-swebską nekropolę oraz pozostałości średniowiecznej fortyfikacji z kaplicą.

Kto prowadził tu wykopaliska? Pierwsze systematyczne badania w połowie XX wieku poprowadził Filgueira Valverde z Muzeum w Pontevedra, a kontynuowali je m.in. Fariña Busto, García Alén i Peña Santos w kolejnych dekadach.

Co znaleziono w nekropoli? Odkryto około stu dobrze zachowanych szkieletów oraz przedmioty codziennego użytku — szpile, ceramikę, siekiery i monety — co czyni to miejsce ważnym źródłem wiedzy o dawnych mieszkańcach Galicii.

Czy castro można zwiedzać razem z plażą A Lanzada? Tak, stanowisko leży bezpośrednio przy plaży, więc zwiedzanie ruin łatwo połączyć z wypoczynkiem nad Atlantykiem.