Castle of San Telmo, Hondarribia

Czym jest Castillo de San Telmo w Hondarribii?

Castillo de San Telmo to XVI-wieczna twierdza obronna stojąca na wzgórzu nad zatoką Txingudi, u wejścia do Hondarribii w Kraju Basków. Zanim powstał zamek, w tym samym miejscu przez kilka stuleci znajdowała się najpierw wieża strażnicza, a później niewielka pustelnia poświęcona świętemu Telmowi (San Telmo, patron żeglarzy) – to właśnie od niej fortyfikacja przejęła nazwę.

Kiedy powstał zamek?

Budowę obiektu w obecnej formie datuje się na 1598 rok, czyli okres panowania króla Filipa II. Prace zlecił Juan Velázquez, kapitan generalny Gipuzkoa, odpowiedzialny za obronę tego fragmentu wybrzeża. Głównym zadaniem nowej twierdzy było kontrolowanie dostępu do zatoki i przeciwdziałanie napadom piratów, którzy w tamtym okresie regularnie zagrażali statkom i miejscowej ludności.

Dlaczego zamek przebudowano w XVIII wieku?

Z czasem fortyfikacja popadła w ruinę i przez dłuższy okres nie pełniła swojej funkcji. Odbudowa nastąpiła w połowie XVIII wieku z rozkazu króla Fernanda VI, a nadzór inżynieryjny nad pracami objął Felipe Cramer. Celem przebudowy było przede wszystkim przeniesienie prochu strzelniczego przechowywanego dotąd w obrębie murów miejskich Hondarribii do miejsca oddalonego od zabudowy – a więc bezpieczniejszego na wypadek eksplozji. Po odbudowie wewnątrz wieży, na trzech kondygnacjach, składowano około 1500 beczek prochu, a sam zamek odzyskał też swoje pierwotne, obronne przeznaczenie.

Jaką rolę zamek odegrał w wojnach XIX wieku?

San Telmo było świadkiem kilku konfliktów zbrojnych rozgrywających się na tym odcinku granicy hiszpańsko-francuskiej. W 1794 roku, podczas wojny z rewolucyjną Francją (tzw. wojny Konwencji), twierdzę zajęły wojska francuskie, niszcząc częściowo mury i zabudowania zamku. Kilkadziesiąt lat później, w czasie pierwszej wojny karlistowskiej, obiekt znalazł się po stronie karlistów, a w 1837 roku został zdobyty przez wojska generała Baldomera Espartero, dowódcę sił zwolenników królowej Izabeli II (tzw. krystynowców).

Co dzieje się w zamku dzisiaj?

W drugiej połowie XX wieku, w latach 1964–1980, budynek przekształcono w prywatną rezydencję mieszkalną, wprowadzając przy tym stosunkowo niewiele zmian w bryle i układzie obiektu. Dzięki temu zamek zachował znaczną część swojego historycznego charakteru, choć obecnie pełni funkcję mieszkalną, a nie obronną.

Gdzie dokładnie znajduje się Castillo de San Telmo?

Zamek stoi na wzniesieniu górującym nad zatoką Txingudi i ujściem rzeki Bidasoa, w bezpośrednim sąsiedztwie starówki Hondarribii – malowniczego, ufortyfikowanego miasteczka granicznego w prowincji Gipuzkoa, w Kraju Basków.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi nazwa zamku? Od pustelni pod wezwaniem San Telmo, patrona żeglarzy, która stała w tym miejscu przed budową fortyfikacji.

Kto zbudował zamek i po co? Twierdzę wzniesiono w 1598 roku z inicjatywy Juana Velázqueza, by kontrolować wejście do zatoki i chronić okolicę przed piratami.

Czy zamek brał udział w walkach? Tak – został zajęty przez Francuzów w 1794 roku, a w 1837 roku przez wojska generała Espartero podczas pierwszej wojny karlistowskiej.

Czy można dziś zwiedzać wnętrze zamku? Od lat 60. i 70. XX wieku obiekt pełni funkcję rezydencji mieszkalnej, co ogranicza jego dostępność jako atrakcji turystycznej – można go jednak podziwiać z zewnątrz, spacerując po Hondarribii.