Castle of Saidí

Castillo de Zaidín (katalońska nazwa Castell de Saidí) to średniowieczna warownia stojąca na skraju płaskowyżu, na którym rozłożyło się miasteczko Zaidín w prowincji Huesca, w hiszpańskiej Aragonii. Zamek wznosi się bezpośrednio nad zabudową miejscowości i widoczny jest już z daleka jako charakterystyczny punkt orientacyjny regionu Bajo Cinca.

Jaka jest historia zamku?

Twierdza ma muzułmańskie korzenie i przez wieki uchodziła za jedną z najważniejszych fortec dystryktu Fragi. Jej losy odzwierciedlają burzliwą historię pogranicza chrześcijańsko-muzułmańskiego w średniowiecznej Hiszpanii. W 1062 roku zamek zajął król Aragonii Sancho Ramírez, jednak wkrótce potem wrócił on w ręce muzułmańskie. W 1120 roku należał do muzułmańskiego namiestnika Lleidy, Abgifiliela, który zaoferował twierdzę hrabiemu Barcelony Ramonowi Berenguerowi III w ramach paktu o nieagresji. Wiadomo też, że w 1130 roku w zamku rezydował aragoński król Alfons I Walczący, mimo to fortecę odbito na dobre dopiero w 1148 roku – wcześniej, jeszcze w 1142 roku, pozostawała w rękach Maurów.

Po ostatecznym przejściu w ręce chrześcijańskie zamek przebudowano na pałac-twierdzę, który stał się rezydencją panów Zaidín. W 1411 roku był ważnym bastionem Jakuba II z Urgell, który dodatkowo go ufortyfikował. Kolejna, tym razem XVI-wieczna przebudowa, pozostawiła najbardziej widoczne dziś elementy budowli.

Co zobaczysz na miejscu?

Do naszych czasów przetrwało niewiele z pierwotnej konstrukcji. Zachował się fragment zewnętrznego muru zwrócony ku stokowi wyniesionej platformy, na której stał zamek, tuż przy zabudowaniach miasteczka. Mur ma około 50 metrów długości i wzniesiony jest w technice ciosanego kamienia (ashlar) w formie skarpy (talud). Jego najbardziej charakterystycznym elementem są dwie solidne, półokrągłe baszty o ściętych, stożkowatych podstawach, ozdobione dwiema listwami w kształcie sznura pereł. To właśnie te baszty i odcinek muru stanowią dziś główny cel wizyty – widoczna architektura obronna pozwala wyobrazić sobie skalę dawnej twierdzy, choć większość zabudowań uległa zniszczeniu.

Castillo de Zaidín figuruje na liście zabytków uznanych za Dobro Kultury (Bien de Interés Cultural, BIC) na mocy aragońskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym z 1999 roku, co potwierdza jego historyczne znaczenie dla regionu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Zamek znajduje się bezpośrednio przy zabudowie miasteczka Zaidín, na krawędzi wzniesienia, na którym leży osada. Dotarcie na miejsce nie wymaga dłuższej wędrówki – wystarczy dojść na wyniesiony kraniec miasteczka, skąd rozciąga się widok na dolinę rzeki Cinca. To dobry punkt wypadowy przy zwiedzaniu regionu Bajo Cinca w prowincji Huesca.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na otwartą, niewielką pozostałość murów najlepiej odwiedzać zamek w porze dziennej, przy dobrej widoczności – pozwala to w pełni docenić położenie na krawędzi płaskowyżu i panoramę okolicy. Aragońskie lato bywa upalne, dlatego warto rozważyć poranne lub popołudniowe godziny zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Czy zamek można zwiedzać od środka? Z pierwotnej budowli zachował się głównie fragment zewnętrznego muru z dwiema basztami – nie ma zamkniętych wnętrz do zwiedzania, ale teren wokół murów jest dostępny.

Skąd pochodzi nazwa Saidí? To katalońska forma nazwy miejscowości Zaidín, używana zamiennie w odniesieniu do zamku – stąd nazwa Castell de Saidí obok kastylijskiej Castillo de Zaidín.

Czy wstęp jest płatny? Zamek jako ruina zewnętrzna, wpisana na listę Dobra Kultury Aragonii, jest ogólnodostępny – nie jest to obiekt biletowany jak zamknięte muzeum.

Co warto połączyć ze zwiedzaniem zamku? Warto połączyć wizytę ze spacerem po samym miasteczku Zaidín oraz zwiedzaniem doliny Cinca, charakterystycznej dla regionu Bajo Cinca w Huesce.