Castle of Miranda do Douro

Zamek w Miranda do Douro (port. Castelo de Miranda do Douro) to średniowieczna warownia w północno-wschodniej Portugalii, w dystrykcie Bragança, tuż przy granicy z Hiszpanią. Dziś jest romantyczną ruiną wśród murów miasta, a jego historia kończy się jednym z najtragiczniejszych epizodów w dziejach regionu.

Gdzie leży zamek i jak tam trafić?

Zamek stoi w miejscowości Miranda do Douro, w regionie Trás-os-Montes, w gminie o tej samej nazwie. Współrzędne: około 41,4966° N, 6,2752° W. Miasto wznosi się nad kanionem rzeki Douro, która w tym miejscu tworzy naturalną granicę z Hiszpanią. Ruiny znajdują się w historycznym centrum, więc zwiedzanie łatwo połączyć ze spacerem po starym mieście.

Jak wyglądała twierdza?

Osada ma korzenie celtyckie, przetrwała okres rzymski, a później podlegała kolejnym władcom: Swebom, Wizygotom i Maurom. Według tradycji definitywnie odbito ją z rąk Maurów w 857 roku. Prawa miejskie (foral) nadano w 1136 roku, a kolejni władcy je potwierdzali, m.in. Alfons II w 1217 i Dionizy w 1286 roku.

Króla Dionizego wiąże się z przebudową zamku w latach 1294–1299. Budowla w stylu gotyckim miała nieregularny, prostokątny plan. W jednym narożniku stał donżon, a pozostałe trzy narożniki zajmowały niższe wieże: dwie na planie kwadratu i jedna sześciokątna.

Miranda jako miasto biskupie

W 1545 roku król Jan III nadał Mirandzie prawa miejskie w rangie cidade i uczynił ją siedzibą pierwszej diecezji w Trás-os-Montes. Do dziś w mieście stoi dawna katedra, która przypomina o tej roli. Fortyfikacje były wtedy kluczowe dla obrony granicy.

Eksplozja z 1762 roku

Przełom nastąpił w czasie wojny siedmioletniej. W 1762 roku do Trás-os-Montes wkroczyła armia hiszpańskiego króla Karola III. Pocisk artyleryjski trafił w prochownię zamku, w której przechowywano ponad 500 beczek prochu, czyli około 22 500 kg. Eksplozja zniszczyła cztery wieże zamku i wiele okolicznych zabudowań. Zginęło około 400 osób, mniej więcej jedna trzecia mieszkańców.

Zamku nigdy w pełni nie odbudowano. Wpływy regionalne stopniowo przeszły na pobliskie Bragança, a Miranda straciła znaczenie wojskowe i administracyjne.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

• Zachowane są głównie fragmenty murów i ruiny; nie oczekuj kompletnej warowni.
• Z okolicy roztaczają się widoki na kanion Douro i hiszpańską stronę granicy.
• Zamek należy do szlaku portugalskich fortec granicznych, więc dobrze wpisuje się w trasę po regionie.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano zamek w Miranda do Douro? Obecną gotycką formę nadano mu w latach 1294–1299 za panowania Dionizego, choć osada obronna istniała tu znacznie wcześniej.

Dlaczego zamek jest ruiną? W 1762 roku trafienie w prochownię wywołało potężną eksplozję, która zniszczyła cztery wieże i pochłonęło około 400 ofiar.

W którym regionie leży zamek? W dystrykcie Bragança, w regionie Trás-os-Montes, na północnym wschodzie Portugalii.