Castle of Fuentes de Valdepero

Castillo de los Sarmiento to XV-wieczna warownia w Fuentes de Valdepero, niewielkiej miejscowości w prowincji Palencia, oddalonej niecałe 10 km od stolicy regionu. Zamek jest tak okazały, że według miejscowych szacunków mógłby pomieścić wszystkich mieszkańców liczącej dziś niespełna 500 osób wsi.

Skąd wziął się zamek?

Budowę twierdzy rozpoczęto w latach 1442–1465 z inicjatywy Diego Péreza Sarmiento, pana Fuentes de Valdepero, którego król Juan II mianował hrabią Santa Marta 15 listopada 1442 roku. Koszt prac oszacowano na 2 326 875 maravedí — sumę ogromną jak na owe czasy. Ród Sarmiento, od XIII wieku związany z okolicami Villarramiel i doliny Cuezy, budował swoją pozycję zarówno w kastylijskim Cerrato, jak i na południu Galicii.

Po śmierci Diega Péreza Sarmiento majątek trafił w ręce bocznej linii rodu — Andrésa de Ribery, żonatego z wnuczką hrabiego, doñą Constanzą. To właśnie za jego czasów zamek przeszedł najbardziej dramatyczny epizod swojej historii.

Oblężenie komunerów i przebudowa obronna

W styczniu 1521 roku twierdzę oblegli komunerzy pod wodzą biskupa Acuñi. Andrés de Ribera II wynegocjował honorową kapitulację, ale biskup złamał ustalenia — uwięził całą rodzinę i splądrował zamkowe kosztowności. Zdrada ta odcisnęła piętno na dalszych losach budowli: gdy Ribera przystąpił do naprawy zniszczeń, przy okazji przebudował zamek tak, by stał się nie do zdobycia — pogrubił mury i zwęził bramy oraz okna.

W 1531 roku, prawdopodobnie jeszcze przed ukończeniem tych prac, Ribera sprzedał zamek wraz z panowaniem nad Fuentes Diegowi de Acevedo. W 1572 roku Filip II ustanowił tytuł hrabiowski dla Juany de Acevedo y Fonseca, pierwszej hrabiny Fuentes de Valdepero. W 1739 roku posiadłość należała do Maríi Teresy Álvarez de Toledo, co połączyło ją z domem Alba — związek trwał aż do 1874 roku, gdy Jacobo Fitz-James Stuart sprzedał zamek, kończąc tę linię własności.

Co zobaczysz dzisiaj?

Diputación de Palencia przejęła zamek w 1995 roku i przez kolejne 15 lat prowadziła prace restauracyjne. Od 2011 roku obiekt jest ponownie otwarty dla zwiedzających. Od 2006 roku w odrestaurowanych wnętrzach mieści się Archiwum Prowincjonalne Palencii, co nadaje zamkowi podwójną funkcję — turystyczną i instytucjonalną.

Zwiedzanie prowadzi przez wieżę, komnaty i blanki, pozwalając poznać historię budowli i jej dawnych mieszkańców. Trasa wiedzie wąskimi przejściami między pomieszczeniami na różnych poziomach, dlatego obiekt nie jest dostosowany do osób o ograniczonej mobilności. W sezonie letnim organizowane są teatralizowane zwiedzania w soboty w południe — warto wcześniej zarezerwować miejsce telefonicznie.

Tuż obok zamku stoi kościół Nuestra Señora de la Antigua, uznawany za mało znaną, lecz wartą odwiedzenia perłę architektury sakralnej regionu.

Jak dotrzeć?

Fuentes de Valdepero leży niecałe 10 km od Palencii, co czyni zamek łatwym celem jednodniowej wycieczki z miasta samochodem. Region oferuje też trasy piesze i rowerowe łączące tę twierdzę z pobliskim zamkiem w Monzón de Campos.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano zamek w Fuentes de Valdepero? Prace budowlane prowadzono w latach 1442–1465 z inicjatywy Diega Péreza Sarmiento, hrabiego Santa Marta.

Czy zamek można zwiedzać? Tak, od 2011 roku, po zakończeniu wieloletniej restauracji prowadzonej przez Diputación de Palencia. Oferowane są zwiedzania z przewodnikiem, a latem także wersje teatralizowane w soboty.

Co się stało z zamkiem podczas powstania komunerów? W 1521 roku został oblężony przez komunerów pod wodzą biskupa Acuñi, który złamał warunki kapitulacji, uwięził rodzinę właściciela i splądrował twierdzę.

Czy zamek jest dostępny dla osób o ograniczonej mobilności? Nie — trasa zwiedzania prowadzi wąskimi, wielopoziomowymi przejściami, co wyklucza dostępność dla osób poruszających się na wózku.