Castle of Alaejos

Zamek w Alaejos to dziś częściowo podziemne ruiny warownej twierdzy w miasteczku Alaejos, w prowincji Valladolid, w Kastylii i León. Choć z dawnej budowli niewiele zostało nad powierzchnią ziemi, miejsce ma za sobą historię, która wpłynęła na losy całej Kastylii, i od niedawna można je zwiedzać jako udostępnione stanowisko archeologiczne.

Kto i kiedy zbudował zamek?

Twierdzę wzniesiono około 1453 roku z inicjatywy Alonso de Fonseki y Ulloi, biskupa Ávili, który później został arcybiskupem Sewilli. Zamek miał charakter typowo obronno-rezydencjonalny, typowy dla możnych rodów kościelnych XV-wiecznej Kastylii — łączył funkcję siedziby możnowładcy z funkcją więzienia i punktu kontroli nad okolicznymi ziemiami rodu Fonseca.

Co zobaczysz na miejscu?

Z pierwotnej konstrukcji zachowały się głównie elementy poniżej dzisiejszego poziomu gruntu: fosa otaczająca dawną warownię, podziemne przejścia łączące poszczególne części zamku oraz studnie — zarówno na wodę, jak i tak zwane studnie śniegowe, służące niegdyś do przechowywania lodu. Zamek miał pierwotnie cztery baszty narożne oraz wieżę obronną (torre del homenaje), będącą sercem każdej średniowiecznej twierdzy kastylijskiej. Dziś teren jest oznakowany i przygotowany do zwiedzania w ramach zorganizowanych wycieczek z przewodnikiem.

Jakie wydarzenia rozegrały się w zamku?

Zamek w Alaejos zawdzięcza swoją sławę przede wszystkim wydarzeniu z 1467 roku, znanemu jako „Poślizg z Alaejos" (hiszp. El Desliz de Alaejos). To właśnie tutaj, pod nadzorem arcybiskupa Alonso de Fonseki, przebywała królowa Joanna Portugalska, żona króla Henryka IV Kastylijskiego. Podczas pobytu w zamku doszło do romansu królowej z Pedro de Fonseca y Ulloa, bratankiem arcybiskupa, a jego skutkiem były narodziny bliźniąt. Wydarzenie to rzuciło cień na legalność pochodzenia córki królowej, infantki Joanny zwanej „la Beltraneja", i osłabiło jej prawa do tronu kastylijskiego na rzecz ciotki, przyszłej Izabeli Katolickiej — a więc miało bezpośredni wpływ na przebieg późniejszej wojny o sukcesję kastylijską.

Drugim ważnym momentem w historii zamku było oblężenie z 1520 roku, w trakcie wojny komunerów (Guerra de las Comunidades de Castilla). Komunerzy, wrogo nastawieni wobec rodu Fonseca, zaatakowali i w znacznej mierze zniszczyli twierdzę — epizod ten uznaje się za jedną z pierwszych porażek ruchu komunerów w tym konflikcie. Zamek próbowano później odbudować, jednak nigdy nie odzyskał dawnego znaczenia, a z czasem popadł w ruinę.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Alaejos leży w prowincji Valladolid, niedaleko Medina del Campo, w regionie Kastylia i León — najwygodniej dotrzeć tam samochodem z Valladolid lub Salamanki. Zwiedzanie stanowiska archeologicznego odbywa się w formie bezpłatnych wycieczek z przewodnikiem, organizowanych przez lokalny urząd gminy, po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej w biurze turystycznym Alaejos. Grupa musi liczyć od 6 do 20 osób, dlatego warto zarezerwować termin z wyprzedzeniem. W sezonie od października do marca wycieczki odbywają się w piątki w godzinach 16:00–18:30 oraz w soboty i niedziele w godzinach 10:00–13:30 i 17:00–19:30.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na teren zamku jest płatny? Nie — zwiedzanie z przewodnikiem jest bezpłatne, wymaga jednak wcześniejszej rezerwacji telefonicznej.

Czy da się zwiedzić zamek samodzielnie, bez przewodnika? Zwiedzanie odbywa się wyłącznie w grupach zorganizowanych przez urząd gminy, dlatego warto wcześniej zadzwonić i umówić termin.

Dlaczego zamek jest w ruinie? Twierdza została poważnie zniszczona podczas oblężenia komunerów w 1520 roku i mimo prób odbudowy nigdy nie odzyskała dawnej świetności.

Co jest najciekawsze w historii tego miejsca? Romans królowej Joanny Portugalskiej uwięzionej w zamku w 1467 roku, który wpłynął na przebieg walki o tron kastylijski.