Castillo de Mata

Castillo de Mata to niewielka forteca w dzielnicy Triana w Las Palmas de Gran Canaria, dziś siedziba muzeum poświęconego morskiej historii miasta. Choć wielkością nie dorównuje słynniejszym twierdzom wyspy, jej dzieje sięgają XVI wieku i wiążą się bezpośrednio z obroną portu przed najeźdźcami.

Skąd wzięła się nazwa?

Pierwotny projekt fortyfikacji przygotował inżynier Juan Alonso Rubián, a budowę ukończono w 1577 roku za czasów gubernatora Diega de Melgarejo. Powstała wówczas okrągła wieża stojąca na krańcu miejskiego muru. W 1599 roku holenderska flota zaatakowała miasto i uszkodziła konstrukcję — odbudował ją Francisco de la Rúa. Na pamiątkę odparcia najazdu obiekt zaczęto nazywać Castillo de Casa Mata, co z czasem skróciło się do dzisiejszego Castillo de Mata. Nazwa "casa mata" (kazamata) odnosi się do jej pierwotnej funkcji — osłony odcinka murów obronnych.

Jak zmieniała się forteca?

W 1780 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę: dodano nowe blanki, otwory strzelnicze, esplanady, ganki obronne, schody komunikacyjne, prochownię oraz wartownię. 22 kwietnia 1949 roku Castillo de Mata otrzymała status zabytku historyczno-artystycznego, chronionego dekretem, a później ustawą o hiszpańskim dziedzictwie historycznym z 1985 roku. Przez dziesięciolecia budynek pełnił funkcje wojskowe — do 1976 roku stacjonowała tu artyleria hiszpańskiej armii, a następnie, aż do 1997 roku, jednostki Legii Hiszpańskiej.

Przełomowym momentem były badania archeologiczne zlecone przez ratusz Las Palmas w 2002 roku — odkryto wówczas oryginalny bastion ukryty pod późniejszymi warstwami budowlanymi. Odkrycie to zapoczątkowało wieloletnią, dokładną renowację prowadzoną pod kierunkiem architekta Ricarda Montesdeoki, zakończoną w 2013 roku.

Co zobaczysz w środku?

Dziś w murach fortecy działa Museo de la Ciudad y el Mar (Muzeum Miasta i Morza), które opowiada ponad pięć wieków historii Las Palmas de Gran Canaria ze szczególnym naciskiem na jego nierozerwalny związek z morzem. Ekspozycja prowadzi zwiedzających przez kolejne etapy życia twierdzy — od pierwotnej wieży obronnej, przez militarne przeznaczenie, aż po odkryty podczas prac archeologicznych bastion, który można oglądać na miejscu. To rzadka okazja, by zobaczyć warstwy historii miasta odsłonięte dosłownie pod stopami.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Castillo de Mata leży w dzielnicy Triana, blisko historycznego centrum Las Palmas, więc najwygodniej dotrzeć tu pieszo lub lokalnym autobusem z centrum miasta. Muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–14:00 oraz w soboty 11:00–14:00; w niedziele obiekt jest zamknięty, z wyjątkiem pierwszej niedzieli miesiąca, gdy otwarty jest w godzinach 11:00–14:00. Wstęp jest bezpłatny, co czyni to miejsce łatwym punktem na trasie zwiedzania bez dodatkowych kosztów. Grupy zorganizowane mogą umówić się na zwiedzanie z przewodnikiem telefonicznie lub mailowo.

Najlepiej zaplanować wizytę w godzinach porannych, kiedy muzeum jest otwarte, i połączyć ją ze spacerem po sąsiedniej dzielnicy Triana, znanej z kolonialnej zabudowy i handlowych uliczek.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do Castillo de Mata jest płatny? Nie, wstęp do muzeum mieszczącego się w forcie jest bezpłatny.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Ze względu na niewielką powierzchnię ekspozycji zwiedzanie zajmuje zwykle od 30 do 60 minut.

Czy da się zobaczyć oryginalne fragmenty fortyfikacji? Tak — dzięki wykopaliskom z 2002 roku odsłonięto pierwotny bastion, który stanowi dziś jeden z głównych punktów ekspozycji.

Czy w niedziele muzeum jest otwarte? Co do zasady nie, z wyjątkiem pierwszej niedzieli każdego miesiąca, kiedy obiekt otwarty jest w godzinach 11:00–14:00.