Castillo de Cesna

Castillo de Cesna to ruiny obronnej twierdzy wznoszącej się na skalistym cyplu nad brzegiem zbiornika Iznájar, w pobliżu miejscowości Fuentes de Cesna, należącej do gminy Algarinejo w prowincji Granada. Przez stulecia pilnowała granicznej rubieży między chrześcijańską Kastylią a muzułmańską Grenadą, a dziś jej mury i baszty można oglądać wśród oliwnych wzgórz Poniente Granadino.

Gdzie stoi zamek i jak dotrzeć na miejsce?

Fuentes de Cesna leży około 10 km od Loi (Loja), przy dawnym szlaku łączącym Loję z Priego de Córdoba. Twierdza zajmuje szczyt skalnego cypla górującego nad wodami zbiornika Iznájar, utworzonego na rzece Genil — z jej murów rozciąga się widok na całą zatokę i okoliczne wzgórza. Nieopodal, w opuszczonej dziś osadzie Fuentes Viejas, zachowały się ślady starszego siedliska związanego z zamkiem.

Skąd wzięła się twierdza?

Wedle hipotezy historyka Antonio Arjony Castro początki obiektu sięgają czasów wizygockich i wiążą się z hrabią Artobasem, wnukiem króla Witizy, który po najeździe arabskim miał współpracować z nowymi władcami i przekazać im kontrolę nad fortecą. Miejscowa tradycja łączy z Cesną także emira Abd ar-Rahmana I — według niej miał się tu schronić po wylądowaniu na wybrzeżu koło Almuñécar, zanim w 756 roku założył niezależny emirat Kordoby.

Dlaczego zamek został częściowo zburzony?

W IX i na początku X wieku twierdzę zamieszkiwała głównie ludność mozarabska — chrześcijanie żyjący pod władzą muzułmańskich emirów Kordoby. Mieszkańcy Cesny przyłączyli się do buntu prowadzonego przez Umara ibn Hafsuna przeciwko Umajjadom i przez dziesięciolecia stawiali opór władzy centralnej. W 921 roku przyszły kalif Abd ar-Rahman III kazał częściowo zburzyć fortyfikacje, po tym jak broniący jej mozarabowie odmówili opuszczenia twierdzy.

Jaką rolę odegrał zamek w czasach nasryckich?

Od XIV wieku, w obliczu postępów wojsk kastylijskich nacierających od strony Priego de Córdoba, władcy nasryccy odbudowali i wzmocnili Cesnę jako jeden z kluczowych punktów granicznej linii obronnej emiratu Grenady — obok pobliskiego zamku w Zagrze, wsparte siecią wież strażniczych (atalayas). W 1362 roku wojska Piotra I Kastylijskiego próbowały zdobyć twierdzę, jednak bez powodzenia. Ostateczne zdobycie miejsca przypadło dopiero na rok 1435, gdy zamek zajął Diego Fernández de Córdoba, po czym związana z nim osada została wyludniona.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Zachował się obwód murów zbliżonego do kwadratu założenia o wymiarach około 50 na 55 metrów, wraz z czterema narożnymi basztami wzniesionymi w technice ubijanej ziemi (tapial) — do naszych czasów przetrwały trzy z nich. Mury, o grubości dochodzącej do 1,6 metra, wykonano w technice muru kamiennego wypełnianego drobnym rumoszem (mampostería enripiada). Najlepiej zachowana jest baszta południowo-zachodnia, licząca około 4 metrów wysokości, podczas gdy baszta południowo-wschodnia jest niemal całkowicie zniszczona. Układ założenia sugeruje, że kalifackie fortyfikacje powstały na planie wcześniejszej budowli, prawdopodobnie jeszcze bizantyjskiej. Na powierzchni terenu archeolodzy odnajdują liczne fragmenty ceramiki z okresu nasryckiego (XIV–XV w.), świadczące o intensywnym użytkowaniu twierdzy w tym czasie.

Najczęstsze pytania

Czy Castillo de Cesna można zwiedzać? Tak, ruiny są dostępne do obejrzenia na miejscu, choć obiekt pozostaje niezagospodarowaną turystycznie twierdzą w stanie znacznego zniszczenia — warto przygotować się na wędrówkę po nierównym terenie.

Jak daleko jest zamek od Loi? Fuentes de Cesna, przy którym stoi twierdza, leży około 10 km od Loi, przy trasie w kierunku Priego de Córdoba.

Dlaczego zamek nazywa się Cesna? Nazwa pochodzi od miejscowości Fuentes de Cesna, w granicach której leży twierdza — części gminy Algarinejo w prowincji Granada.

Do jakiego okresu należą ruiny, które widać dziś? To, co przetrwało do dziś — mury, trzy baszty i fragmenty ceramiki — pochodzi głównie z okresu nasryckiego (XIV–XV wiek), choć fortyfikacja w tym miejscu istniała już w czasach wizygockich i wczesnośredniowiecznych.