Castelo de Vila do Touro

Castelo de Vila do Touro to nieukończona średniowieczna warownia w miejscowości Vila do Touro, w gminie Sabugal, w dystrykcie Guarda we wschodniej Portugalii. Dziś to ruiny murów porośnięte roślinnością, ale miejsce należy do Szlaku Pięciu Zamków (Rota dos 5 Castelos) i warto je zobaczyć, jeśli interesują Cię dzieje pogranicza portugalsko-leońskiego.

Jak zamek znalazł się w Vila do Touro?

Na początku XIII wieku rzeka Côa wyznaczała granicę między Portugalią a królestwem León, więc obrona tych ziem miała duże znaczenie. W 1220 roku mistrz zakonu templariuszy, Pedro Alvites, nadał Vila do Touro przywilej osadniczy (foral). Wśród obowiązków mieszkańców było wzniesienie zamku. Tak powstał plan umocnienia, które miało strzec pogranicza.

Dlaczego zamek pozostał niedokończony?

Budowa najprawdopodobniej nigdy nie została zakończona. Po traktacie z Alcanizes z 1297 roku, za panowania króla Dionizego (1279–1325), Vila do Touro przestała być miejscowością przygraniczną i straciła znaczenie strategiczne. Zamek należał do zakonu templariuszy aż do jego rozwiązania w 1319 roku, co dodatkowo uniemożliwiło dokończenie prac obronnych. Z upływem wieków budowla popadła w ruinę.

Co zobaczymy na miejscu?

Zachowały się dwa odcinki murów, które wykorzystują naturalne skały terenu. Nie ma śladów wież. Widoczne są fragmenty i bloki dawnych murów po stronie północnej i zachodniej, a także gotycki łuk bramy, który powoli się kruszy. Całość jest w złym stanie i w dużej części zarośnięta. Ruiny nie są objęte klasyfikacją portugalskiej ochrony zabytków.

Czy miejsce ma dłuższą historię?

Tak. W okolicy znaleziono liczne ślady osadnictwa sięgającego prehistorii, prawdopodobnie epoki brązu, z ciągłością w epoce żelaza. Wskazuje to, że wzgórze było zamieszkane na długo przed średniowieczną fortyfikacją.

Gdzie leży i co jeszcze zobaczyć?

Vila do Touro leży w gminie Sabugal, w regionie Beira Interior. Zamek jest jednym z pięciu obiektów Szlaku Pięciu Zamków, obok zamków w Alfaiates, Sabugal, Sortelha i Vilar Maior. Współrzędne miejsca to około 40,418 N, 7,107 W. Dobrze łączyć wizytę z innymi zamkami szlaku, tworząc jednodniową trasę po pogranicznych warowniach.

Najczęstsze pytania

Czy zamek jest w pełni zachowany? Nie. Zostały dwa odcinki murów i gotycki łuk bramy, a budowla nigdy nie została ukończona.

Kto zlecił jego budowę? Obowiązek wzniesienia zamku wynikał z przywileju nadanego w 1220 roku przez Pedro Alvitesa, mistrza templariuszy.

Do kogo należał zamek? Do zakonu templariuszy, aż do jego rozwiązania w 1319 roku.

Czy to część jakiegoś szlaku? Tak, Szlaku Pięciu Zamków w gminie Sabugal.

Czy ruiny są objęte ochroną konserwatorską? Nie są sklasyfikowane przez portugalskie organy ochrony dziedzictwa, a ich stan jest zły.

Dlaczego zamek stracił znaczenie? Po 1297 roku granica z Leónem przestała przebiegać w tym miejscu w sensie strategicznym, więc Vila do Touro nie była już osadą przygraniczną.

Odwiedzając ruiny, zwróć uwagę na to, jak mury wtapiają się w skalisty teren. To dobry przykład tego, jak średniowieczni budowniczowie korzystali z naturalnych warunków, i przypomnienie, że nie każda planowana twierdza doczekała się ukończenia.