Castelo de Albufeira

Castelo de Albufeira to dawny zamek obronny w mieście Albufeira na Algarve, w południowej Portugalii. Z dawnej twierdzy, która stała na skalnym wzgórzu nad zatoką, do dziś przetrwały fragmenty murów, Wieża Zegarowa i odsłonięte relikty arabskich domów. Zamek leży w samym sercu starego miasta, więc zwiedzanie łatwo połączyć ze spacerem po wąskich uliczkach.

Co zostało z zamku w Albufeira?

Dawna twierdza nie przypomina już zamku z pocztówek. Większość murów rozebrano w latach 60. XX wieku, gdy rozbudowywano miasto pod turystykę, m.in. przy budowie hotelu Sol e Mar. Zachowały się jednak ważne ślady:

• Torre do Relógio (Wieża Zegarowa) – dawna wieża muzułmańska przy głównej bramie miejskiej, Porta da Praça. Dziś wtapia się w zabudowę Santa Casa da Misericórdia, a jej dzwon osłania żelazna korona dodana w XIX wieku.
• Fragment murów – odcinek obwarowań na wzgórzu oraz część muru przy dawnej Porta do Mar (zwanej też Porta da Praia).
• Praça da República – pod placem zachowały się pozostałości dwóch domów z okresu islamskiego (XII–XIII wiek). Stoi tu pierścień płyt, który pozwala obejrzeć odkrycia bez wchodzenia na stanowisko. Inwestycja kosztowała ok. 105 tys. euro, w 65% pochodziły one z regionalnego programu CRESC Algarve 2020.

Jaka jest historia zamku?

Wzgórze zamieszkiwano od starożytności, a Rzymianie nazywali osadę Baltum. Arabowie zajęli ją w 716 roku i nazwali al-Buhera; nazwę tłumaczy się zwykle jako „zamek nad morzem”, choć niektórzy badacze wiążą ją z laguną, która kiedyś znajdowała się poniżej miasta. W czasach muzułmańskich Albufeira była obwarowana, a zamek dominował nad całą osadą. Twierdza miała duże znaczenie dla obrony morskiej islamskiego Algarve i należała do ostatnich miejscowości w regionie, które pozostawały w rękach muzułmanów.

Po upadku Faro wojska Alfonsa III zajęły Albufeirę w 1249–1250 roku. Zamek wraz z okolicznymi ziemiami przekazano 1 marca 1250 roku zakonowi Aviz, reprezentowanemu przez mistrza Martinha Fernandesa. W 1504 roku Manuel I nadał miastu przywilej, a obwarowania prawdopodobnie wówczas wzmocniono.

Zamek składał się z czworobocznego założenia z wieżą w każdym narożniku, a miasto miało trzy bramy: Porta da Praça od zachodu, Porta do Mar od północy i Porta de Sant'Ana. Trzęsienie ziemi z 1 listopada 1755 roku zalało dolne miasto falą, a wtórny wstrząs zawalił kościół, w którym schroniło się wielu mieszkańców. W 1833 roku, podczas wojny domowej, miasto zdobyli szturmem miguelistowie pod wodzą Remexido; pożar i walki spowodowały ogromne zniszczenia.

Jak zwiedzać zamek w Albufeira?

To nie jest muzeum z biletem wstępu. Obiekty znajdują się w przestrzeni miejskiej i można je obejrzeć o każdej porze. Najwygodniej zacząć od Praça da República, zobaczyć odsłonięte relikty, a potem podejść do Wieży Zegarowej i resztek murów na wzgórzu. Spacer zajmuje kilkadziesiąt minut, a z okolicznych uliczek schodzi się w stronę plaży Praia do Túnel i Praia dos Pescadores. Najlepsza pora to ranek lub późne popołudnie, gdy w lecie jest mniej tłoczno i mniej upalnie.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Albufeira można zwiedzać wewnątrz? Nie, nie ma jednej budowli z kasą biletową. Ocalałe fragmenty – Wieżę Zegarową, mury i relikty na Praça da República – ogląda się z zewnątrz, w przestrzeni miejskiej.

Czy to ten sam obiekt co Castelo de Paderne? Nie. Castelo de Paderne to osobna, dobrze zachowana almohadzka warownia w gminie Albufeira, poza centrum miasta. Opisywany tu zamek znajdował się w samym mieście.

Kiedy powstał zamek? Fortyfikacje istniały w okresie islamskim, a odkryte domy pod Praça da República pochodzą z XII–XIII wieku. Po 1250 roku twierdzą zarządzał zakon Aviz.

Dlaczego zachowało się tak niewiele? Przyczyniły się do tego trzęsienie ziemi z 1755 roku, zniszczenia z 1833 roku oraz rozbiórki murów w latach 60. XX wieku podczas rozbudowy turystycznej miasta.