Castell d'Empúries

Castell d'Empúries to średniowieczne ruiny zamkowe stojące przy placu kościelnym w Sant Martí d'Empúries — niewielkiej, historycznej dzielnicy gminy l'Escala, w katalońskiej comarce Alt Empordà. To miejsce łatwo pomylić z pobliską, znacznie większą gminą Castelló d'Empúries, ale mowa tu o zupełnie innym, kameralnym obiekcie w sercu starego Empúries.

Gdzie dokładnie stoją ruiny zamku?

Pozostałości znajdują się w Sant Martí d'Empúries, historycznym jądrze l'Escali położonym tuż przy słynnym stanowisku archeologicznym Empúries. Zamek wznosił się przy placu przylegającym do kościoła parafialnego, w samym centrum dawnej osady, otoczonej murami obronnymi. Dziś to spokojny zakątek, do którego turyści trafiają zwykle po zwiedzeniu ruin grecko-rzymskich, oddalonych o kilkaset metrów.

Jak wyglądał zamek i co przetrwało do dziś?

Budowla powstała w XIII–XIV wieku jako prostokątny, wydłużony obiekt wzniesiony z ciosanego kamienia. Z pierwotnej konstrukcji zachował się fragment muru oraz portal wejściowy, uniesiony około metra nad poziomem placu. Portal składa się z trzech łuków: dwóch półkolistych, ułożonych z ciosów o różnej wielkości, między którymi niegdyś przesuwała się krata obronna (brama typu herse), oraz trzeciego, spłaszczonego łuku znajdującego się głębiej, po wewnętrznej stronie wejścia. To właśnie ten fragment — róg dawnej budowli — jest dziś jedynym czytelnym śladem zamku.

Jaka jest historia tego miejsca?

Najstarsze wzmianki o zamku sięgają końca XIII wieku — w 1285 roku został podpalony przez francuskiego admirała Guillema de Lodeva podczas konfliktu Francji z królem Aragonii Piotrem Wielkim. Nazwa obiektu pojawia się też w dokumencie z 1328 roku jako „castro de Impuriis”. W XV wieku, w czasie katalońskiej wojny domowej, zamek został poważnie uszkodzony. Po 1479 roku król Jan II Aragoński przekazał posiadłość Pere de Torroelli, który odbudował mury. W XVII wieku zamek należał do rodu Margarit, po czym został splądrowany przez wojska króla Filipa IV — najprawdopodobniej w okresie wojny żniwiarzy (Guerra dels Segadors). Od tego czasu budowla stopniowo popadała w ruinę, aż do stanu, w jakim można ją oglądać dzisiaj.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Ruiny są dziś wpisane do Inwentarza Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii jako chroniony zabytek historyczny. To miejsce o niewielkiej skali, ale gęstej historii — świadek kilku wieków sporów granicznych i wojen domowych w regionie Empordà. Ciekawostką pozostaje fakt, że zamek posłużył za inspirację przy tworzeniu domu bohatera hiszpańskiego komiksu „Capitán Trueno”, jednej z najpopularniejszych postaci powojennej kultury popularnej w Hiszpanii.

Najczęstsze pytania

Czy Castell d'Empúries to to samo co Castelló d'Empúries? Nie. Castelló d'Empúries to odrębna, znacznie większa gmina w Alt Empordà, natomiast opisywane ruiny zamku leżą w Sant Martí d'Empúries, w gminie l'Escala.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie ruin? To niewielki obiekt — kilkanaście minut wystarczy, by obejrzeć zachowany portal i mur, zwłaszcza w połączeniu ze spacerem po Sant Martí d'Empúries.

Czy można to połączyć ze zwiedzaniem stanowiska Empúries? Tak, ruiny grecko-rzymskiego Empúries znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie i to najczęstszy sposób zwiedzania tej okolicy.

Z jakiego okresu pochodzi zamek? Z XIII–XIV wieku, choć budowla była później wielokrotnie niszczona i odbudowywana aż do XVII wieku.