Castell de Vespella

Castell de Vespella to średniowieczne ruiny zamkowe w miejscowości Vespella de Gaià, w komarce Tarragonès w Katalonii.

Gdzie leżą ruiny zamku?

Zamek wznosi się na szczycie wzgórza w przedgórzu na wschód od równiny Tarragonès, na lewym brzegu rzeki Gaià, bezpośrednio nad zabudową Vespella de Gaià. Dawniej na tym samym wyniesieniu skupiały się także kościół parafialny i domy wsi — układ typowy dla katalońskich osad obronnych, gdzie zamek, świątynia i zabudowania mieszkalne tworzyły jeden zwarty punkt kontroli nad okolicą. Z tego miejsca roztacza się widok na dolinę Gaià oraz otaczające ją pola i wzgórza Tarragonès.

Jaka jest historia zamku?

Najstarsza zachowana wzmianka pisemna o twierdzy pochodzi z 1167 roku, choć historycy przypuszczają, że sama budowla mogła powstać znacznie wcześniej, prawdopodobnie już około roku 1000. Z dokumentu z 1167 roku wynika, że Bernat de Viver wraz z żoną Ermessendą, działając za zgodą Guillema de Claramunt, przekazali niejakiemu Ponçowi de Far prawo do zasiedlenia zamku Vespella oraz sąsiedniej osady Monnars. Taki zapis wskazuje, że zamek pełnił wówczas funkcję ośrodka organizującego kolonizację i zagospodarowanie okolicznych terenów.

Kto sprawował władzę nad zamkiem?

Przez kolejne stulecia jurysdykcję nad Vespellą sprawował ród Claramunt, a po nim rodzina Montoliu. W XIV wieku włości przeszły w ręce rodu Queralt, by wkrótce potem trafić do rodziny Icart. To właśnie Icartowie zachowali panowanie nad zamkiem najdłużej — aż do XVII wieku, co czyni ich ostatnimi znanymi feudalnymi właścicielami tego miejsca.

Co pozostało z dawnej twierdzy?

Z pierwotnej konstrukcji do naszych czasów przetrwały jedynie fragmenty muru obwodowego oraz fundamenty okrągłej wieży — reszta zabudowań uległa zniszczeniu lub rozbiórce na przestrzeni wieków. Najważniejszym i najlepiej zachowanym obiektem na terenie dawnego zamczyska jest kościół Sant Miquel, niewielka świątynia romańska z ostrołukowymi sklepieniami, pierwotnie jednonawowa. Powstała ona jako kaplica zamkowa i do dziś pełni funkcję kościoła parafialnego Vespella de Gaià.

Czy warto odwiedzić Vespella de Gaià?

To miejsce dla osób szukających spokojnych, mało zatłoczonych zakątków katalońskiego wnętrza lądu, z dala od nadmorskiego zgiełku Costa Daurada. Ruiny zamku i kościół Sant Miquel można zwiedzić samodzielnie, spacerując wzgórzem ponad doliną Gaià — widoki na okoliczne pola i wzgórza Tarragonès stanowią równie istotny powód wizyty, co same relikty średniowiecznej architektury obronnej. To dobry przystanek dla osób poznających mniej znane, wiejskie zabytki regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Castell de Vespella? W gminie Vespella de Gaià, w komarce Tarragonès, na wzgórzu nad lewym brzegiem rzeki Gaià.

Od kiedy znany jest zamek? Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1167 roku, ale niektórzy badacze wskazują na możliwe początki budowli już około roku 1000.

Co dokładnie zachowało się na miejscu? Fragmenty muru obwodowego i fundamenty okrągłej wieży zamkowej oraz stojący obok romański kościół Sant Miquel, dawna kaplica zamkowa.

Jakie rody władały zamkiem w historii? Kolejno Claramunt, Montoliu, Queralt oraz Icart — ci ostatni sprawowali władzę nad Vespellą aż do XVII wieku.