Castell de Tarabau

Castell de Tarabau to średniowieczne ruiny zamkowe w gminie la Baronia de Rialb, w komarce Noguera (prowincja Lleida, Katalonia).

Gdzie dokładnie stoi zamek?

Warownia zajmuje szczyt wzgórza, które tworzy skalną platformę na grzbiecie górskim rozciągającym się między rzeką Rialb a potokiem Cerdanyès. Taka lokalizacja nie była przypadkowa — z tego punktu widać całą północną część doliny Rialb, co w średniowieczu dawało pełną kontrolę nad ruchem w tym rejonie. Gmina la Baronia de Rialb, do której należy dziś teren zamku, ma swoją siedzibę administracyjną w miejscowości Gualter.

Skąd wiadomo, że zamek jest aż tak stary?

Najstarszy zachowany zapis dotyczący tego miejsca pochodzi z 892 roku. Dokument opisuje transakcję, w której niejaki Koigo sprzedał małżeństwu Sunili i Ligílii winnicę wraz z tłocznią do wina, położone „in castro Tarabaldi" — a więc na terenie należącym do zamku. Sama warownia w formie ufortyfikowanej jest udokumentowana od XI wieku. Teren podległy zamkowi obejmował górny bieg rzeki Rialb, określany w źródłach jako „dolina Tarabau".

Kim byli panowie na zamku?

Ród Tarabau, który dał nazwę zarówno zamkowi, jak i okolicznej dolinie, odgrywał zauważalną rolę w polityce hrabstwa Urgell w XI i XII wieku. Jeden z przedstawicieli rodu, Borrell de Tarabau, występował — razem z Guillemem de Meià — jako gwarant (zakładnik) w pakcie zawartym między hrabią Ermengolem II z Urgell a Berenguerem Ramonem I z Barcelony. Umowa dotyczyła losów zamków Alòs, Montmagastre, Malagastre i Artesa.

W testamencie z 1167 roku hrabia Ermengol VII z Urgell przekazał zamek Tarabau wraz z całym jego zapleczem swojemu synowi, Ermengolowi VIII. Ten zapis pokazuje, że w tamtym czasie zwierzchnictwo nad zamkiem należało już do hrabiów Urgell, a rodzina Tarabau pełniła funkcję ich lenników. Z czasem teren dawnego zamku wszedł w skład baronii Rialb — stąd dzisiejsza nazwa gminy.

Jaką rolę pełnił zamek w obronie doliny?

Castell de Tarabau nie działał w pojedynkę. Razem z zamkami Rialb i Salinoves tworzył sieć posterunków kontrolujących i broniących doliny rzeki Rialb w okresie średniowiecza. Taki układ trzech warowni pozwalał panom feudalnym nadzorować szlaki komunikacyjne i chronić okoliczne osady przed najazdami.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Trzeba przygotować się na to, że z dawnej budowli zostało niewiele. Na szczycie skały, wznoszącej się w północnej części górnego płaskowyżu wzgórza, stał prawdopodobnie niewielki, prostokątny w planie zameczek. Obecnie z trudem można odnaleźć jego zachodni mur — fragment o długości około 4 metrów i wysokości zaledwie około 30 centymetrów, osadzony bezpośrednio na skalnym podłożu. To skromne pozostałości, ale ich wartość leży przede wszystkim w wieku pierwszej wzmianki pisemnej oraz w roli, jaką zamek odgrywał w regionalnej sieci obronnej.

Czy warto tam jechać?

Castell de Tarabau to propozycja dla osób zainteresowanych historią średniowiecznego hrabstwa Urgell i turystyką aktywną — miejsce figuruje w ofercie turystyki aktywnej gminy la Baronia de Rialb, obok innych tras i punktów widokowych regionu. Ze względu na skromny stan zachowania ruin, atrakcją jest tu w równym stopniu sama wędrówka i widok na dolinę Rialb, co historyczne mury.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Castell de Tarabau? Na wzgórzu między rzeką Rialb a potokiem Cerdanyès, na terenie gminy la Baronia de Rialb w komarce Noguera, w prowincji Lleida.

Jak stary jest zamek? Teren, na którym stoi zamek, jest wzmiankowany już w 892 roku, a sama ufortyfikowana budowla jest udokumentowana od XI wieku.

Kto był właścicielem zamku? Przez wieki zamkiem władał ród Tarabau, a od XII wieku zwierzchnictwo nad nim sprawowali hrabiowie Urgell — w 1167 roku Ermengol VII przekazał go w testamencie synowi Ermengolowi VIII.

Co dziś zostało z zamku? Bardzo niewiele — zachował się głównie fragment zachodniego muru dawnego zameczka, długości około 4 metrów, osadzony na skale szczytowej wzgórza.

Czy da się zdobyć informacje praktyczne na miejscu? Tak, szczegółów dotyczących dojścia i stanu terenu udziela urząd gminy la Baronia de Rialb z siedzibą w Gualter.