Castell de Montellà

Castell de Montellà to średniowieczna ruina obronna górująca nad miejscowością Montellà i Martinet w Cerdanyi, w Pirenejach katalońskich.

Zamek stoi na szczycie wzgórza, nad którym rozciąga się reszta wsi, więc jego sylwetka widoczna jest z daleka już przy wjeździe do doliny Baridà. Pierwsza pisemna wzmianka o twierdzy pochodzi z 1171 roku, a już od połowy XII wieku ród Montellà pełnił funkcję kasztelanów tego miejsca. W 1207 roku biskup Urgell, Pere de Puigverd, uzyskał od króla zgodę na wzniesienie warownej budowli u wjazdu do Baridy — od tego czasu zamek na długo związany był z władztwem kapituły katedralnej Urgell. Świadczy o tym również spór graniczny z 1278 roku, w którym hrabia Foix zrzekł się roszczeń do zamków Montellà, Bescaran i Arcavell na rzecz biskupstwa. Twierdza przetrwała też jedno z najbardziej znanych oblężeń w regionie — w 1330 roku atakowały ją wojska Jakuba III, króla Majorki.

Dziś z pierwotnej budowli zachowały się jedynie nieliczne fragmenty murów. Na miejscu dawnego zamku stoi za to nowsza wieża, wzniesiona około 1930 roku, która stała się punktem orientacyjnym wsi i celem krótkich spacerów widokowych.

Jak dotrzeć?

Montellà i Martinet leży w gminie Baixa Cerdanya, w prowincji Lleida, przy trasach łączących dolinę Segre z Andorą i francuską częścią Cerdanyi. Zamek znajduje się w obrębie samej miejscowości Montellà, na wzniesieniu górującym nad zabudową, więc dojście od centrum wsi to krótki, pieszy podejście pod górę. Region jest dobrze skomunikowany drogą biegnącą doliną Segre, co czyni go wygodnym punktem wypadowym podczas zwiedzania Cerdanyi.

Co zobaczysz na miejscu?

Na szczycie wzgórza czekają przede wszystkim widoki — z punktu, na którym stała średniowieczna twierdza, rozciąga się panorama na dolinę Baridà i otaczające ją pasmo Pirenejów. Zachowane fragmenty murów przypominają o wielowiekowej historii miejsca, a stojąca dziś na szczycie wieża z lat 30. XX wieku pozwala zorientować się w topografii dawnego założenia obronnego. To miejsce bardziej kontemplacyjne niż monumentalne — dla miłośników historii regionu i spacerów z widokiem, nie dla szukających rozbudowanych ruin.

Kiedy przyjechać?

Cerdanya to wysokogórski region o kontynentalnym klimacie, dlatego najlepszym okresem na spacer do zamku są miesiące od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy pogoda sprzyja podejściom na wzgórze, a widoki na dolinę są najbardziej klarowne. Zimą region zmienia charakter na narciarski, a same wzgórze bywa trudniej dostępne ze względu na śnieg.

Najczęstsze pytania

Czy z zamku Montellà zachowały się jakieś oryginalne mury? Tak, choć w bardzo ograniczonym zakresie — z pierwotnej średniowiecznej budowli przetrwały jedynie nieliczne fragmenty murów, resztę wzgórza zajmuje nowsza wieża z około 1930 roku.

Od kiedy istnieje zamek w Montellà? Twierdza jest udokumentowana od 1171 roku, a ród Montellà sprawował funkcję jej kasztelanów już od połowy XII wieku.

Jakie ważne wydarzenie historyczne wiąże się z zamkiem? W 1330 roku zamek był oblegany przez wojska Jakuba III, króla Majorki — jedno z najgłośniejszych oblężeń w historii regionu Cerdanya.

Do kogo należał zamek w średniowieczu? Od początku XIII wieku zamek związany był z biskupstwem Urgell — w 1207 roku biskup Pere de Puigverd uzyskał zgodę króla na budowę fortyfikacji, a władztwo nad twierdzą sprawowała później kapituła katedralna Urgell.