Castell de la Fabregada

Castell de la Fabregada to średniowieczne ruiny warowne w gminie Vilanova de Meià, w komarce Noguera, w prowincji Lleida, w Katalonii. Zamek nie przypomina klasycznej budowli obronnej – jego pozostałości kryją się we wnętrzu wielkiej skalnej groty, co czyni go jednym z najbardziej nietypowych obiektów historycznych regionu.

Gdzie się znajduje?

Ruiny leżą na południowym stoku Roca del Pelat, na południowym krańcu pasma Serra del Cucut, w miejscu zwanym Fabregada. Grota, w której schronił się zamek, znajduje się bezpośrednio pod kaplicą Sant Serni (Sant Cerni), na półce skalnej zamykającej od północy przełęcz Coll de Cabeses. Wśród miejscowych funkcja ta nosi nazwę „cova de les Monges" – jaskinia mniszek.

Co warto wiedzieć o historii zamku?

Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1094 roku, kiedy to Galceran Erimany sporządził testament, w którym przekazał synowi Pere kilka zamków dzierżonych od swojego pana, Guerau Ponça II de Cabrera – wśród nich właśnie Fabregadę. W 1107 roku Valença, żona Galcerana Erimany'ego, podarowała synowi Galcerowi zamki Soriana i Fabregada wraz z przynależnymi terytoriami.

W 1386 roku Pere III ponownie ustanowił markizat Camarasa dla infanta Martina, a zamek Fabregada został wówczas oddzielony od korony i podążał odtąd za losami tego markizatu. W 1424 roku Alfons IV sprzedał kapitule katedry w Seu d'Urgell kilka miejscowości, w tym Fabregadę wraz z całą jurysdykcją. Osada wyludniła się wkrótce potem i została włączona do terminu gminnego Vilanova de Meià, która również należała do kapituły.

Na miejscu zachowały się fragmenty zewnętrznych murów obronnych oraz cysterna do gromadzenia wody deszczowej – ślady przystosowania naturalnej groty do funkcji obronnych.

Jak dotrzeć?

Punkt startowy szlaku znajduje się przy kilometrze 2,4 drogi L-913, łączącej Vilanova de Meià z Pas Nou. Trasa piesza liczy około 4,2 km, prowadzi przez dawne pola uprawne, a następnie prawą stroną wąwozu w górę. Po około 26 minutach marszu dociera się do przełęczy Coll de Cabeces, gdzie łączy się ze szlakiem od Font Blanca. Dalej ścieżka mija szałas Pubill i wchodzi w las dębowy, stając się mniej wyraźna, aż po około 44 minutach otwiera się widok na grotę z ruinami zamku.

Ostatni odcinek przed samą jaskinią wymaga wspinaczki po skale z wykutymi stopniami – jest to najtrudniejszy fragment trasy, wymagający ostrożności, szczególnie przy zejściu. Suma podejść wynosi około 290 metrów, a całość zajmuje zwykle nieco ponad dwie godziny. Miłośnicy dłuższych wycieczek mogą przedłużyć trasę o dojście do pobliskiej pustelni Sant Serni.

Kiedy przyjechać?

Teren jest górzysty i częściowo niezagospodarowany, dlatego najlepiej wybierać się tu w suchych porach roku – opady deszczu utrudniają przejście przez potoki na trasie, a skalny odcinek przy wejściu do groty staje się śliski i bardziej niebezpieczny po deszczu.

Najczęstsze pytania

Czy Castell de la Fabregada to typowy zamek? Nie – jego ruiny znajdują się wewnątrz naturalnej groty skalnej, a nie w formie odrębnej budowli, co jest rzadkością wśród katalońskich zamków.

Ile trwa dojście do zamku? Trasa piesza od drogi L-913 zajmuje około dwóch godzin w jedną stronę, z przewyższeniem około 290 metrów.

Czy trasa jest trudna? Większość szlaku ma niski poziom trudności, jednak ostatni odcinek przy wejściu do groty wymaga wspinaczki po skale z wykutymi uchwytami.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy? W pobliżu znajduje się romańska kaplica Sant Serni oraz ruiny pustelni Santa Cecília, do których można dotrzeć tym samym szlakiem.