Castell de Cornellà

Castell de Cornellà to średniowieczny zamek stojący w samym centrum Cornellà de Llobregat, w aglomeracji Barcelony. Dziś mieści Miejskie Archiwum Historyczne, ale jego mury pamiętają czasy, gdy okolica nazywana była po prostu „locum Cornelianus".

Skąd wzięła się ta budowla?

Najstarsza wzmianka o wieży obronnej w tym miejscu pochodzi z 1067 roku. Przez kolejne stulecia teren należał do rodu Cornellà, znanego też jako Castellvell — to oni nadali okolicy nazwę, która przetrwała do dziś. Zamek, jaki oglądamy obecnie, powstał w dużej mierze od podstaw na przełomie XIII i XIV wieku. W 1308 roku właścicielem posiadłości był Berenguer Mallol, co potwierdzają zachowane dokumenty.

Burzliwy rozdział w historii budowli przyniosła katalońska wojna domowa (1462–1472) — zamek został wówczas skonfiskowany przez Diputació del General, czyli katalońskie władze generalne, i najprawdopodobniej dodatkowo ufortyfikowany na potrzeby konfliktu.

Co zobaczysz na miejscu?

Bryła zamku ma plan kwadratu, ułożony wokół centralnego dziedzińca — to typowy układ gotyckiej rezydencji obronnej. Na każdym z czterech narożników stoi kwadratowa wieża. Budowniczowie zastosowali dwie techniki: fundamenty i same wieże wzniesiono z naturalnego kamienia, natomiast pozostałe partie murów wykonano w technice tapial, czyli z ubijanej ziemi — rozwiązanie tańsze i szybsze, powszechne w katalońskim budownictwie obronnym tamtej epoki.

Współczesna historia zamku zaczyna się w 1992 roku, gdy obiekt trafił w ręce gminy Cornellà de Llobregat. Rozpoczęto wówczas prace restauracyjne, które zakończono w 2000 roku. Od 5 maja tego samego roku pierwsze i drugie piętro zajmuje Miejskie Archiwum Historyczne Cornellà, dzięki czemu zamek pełni dziś funkcję instytucji kultury, a nie tylko zabytku do oglądania z zewnątrz.

Jak dotrzeć?

Cornellà de Llobregat leży bezpośrednio przy Barcelonie, dobrze skomunikowane z centrum metropolii linią metra L5 oraz koleją Rodalies. Zamek znajduje się w samym mieście, więc dotarcie do niego z dworca czy stacji metra zajmuje zwykle kilkanaście minut spacerem.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ obiekt pełni funkcję archiwum, warto sprawdzić lokalnie ogłaszane godziny otwarcia i ewentualne wydarzenia kulturalne organizowane na miejscu — dziedziniec i wnętrza bywają wykorzystywane przy okazji lokalnych imprez historycznych i edukacyjnych. Wiosna i jesień to komfortowe pory na zwiedzanie miasta bez upałów typowych dla katalońskiego lata.

Najczęstsze pytania

Czy Castell de Cornellà to oryginalny zamek z XI wieku? Nie w całości. Pierwsza wzmianka o wieży obronnej pochodzi z 1067 roku, ale obecna gotycka bryła powstała w wyniku odbudowy na przełomie XIII i XIV wieku.

Do kogo należał zamek w średniowieczu? Od XI–XII wieku do rodu Cornellà (zwanego też Castellvell), a w 1308 roku właścicielem był Berenguer Mallol.

Co można zwiedzić w środku? Pierwsze i drugie piętro zajmuje Miejskie Archiwum Historyczne Cornellà, działające od 2000 roku po zakończeniu restauracji.

Czym różnią się wieże od reszty murów? Wieże i fundamenty wzniesiono z kamienia, a pozostałe partie murów w technice tapial, czyli z ubijanej ziemi.