Castell de Castellfollit

Castell de Castellfollit to średniowieczna warownia w Castellfollit de Riubregós, niewielkiej miejscowości w komarce Anoia, w prowincji Barcelona. Ruiny zamku wznoszą się nad wsią, na wzniesieniu, z którego rozciąga się widok na okoliczne wzgórza Katalonii Środkowej.

Jak dotrzeć?

Castellfollit de Riubregós leży w głębi lądu, mniej więcej między Calaf a Cervera, w komarce Anoia. Do miejscowości najwygodniej dojechać samochodem lokalnymi drogami łączącymi Anoię z sąsiednią Segarrą. Zamek stoi tuż nad zabudową wsi, więc z centrum prowadzi do niego krótkie, dość strome podejście pieszo. Ruiny są dostępne swobodnie, bez kas biletowych ani wyznaczonych godzin zwiedzania — to teren otwarty, poddany działaniu czasu, warto więc mieć solidne obuwie ze względu na nierówny grunt.

Co zobaczysz?

Historia miejsca sięga co najmniej 1039 roku — w dokumentach z tego okresu okolica pojawia się pod nazwą Ipsa Folia. Około roku 1000 zamek formalnie należał do hrabiów Cerdanyi, choć faktyczną władzę nad nim sprawował ród Cervera, który dzierżył go lennie jeszcze przed 1030 rokiem i utrzymał kontrolę przez cały XI wiek i początek XII. W 1375 roku, wraz z utworzeniem hrabstwa Cardony, twierdza weszła w skład jego dóbr.

Zwiedzając ruiny, można rozróżnić dwie wyraźne fazy budowy. Najwyżej położona część zespołu pochodzi z XI wieku i stanowiła pierwotny rdzeń obronny warowni. Niżej znajdują się pomieszczenia mieszkalne, dobudowane w XIII i XIV wieku, gdy zamek pełnił już funkcję rezydencjonalną, a nie wyłącznie strażniczą — widać więc na miejscu ewolucję od czysto militarnej strażnicy do siedziby pańskiej.

Losy budowli odmieniły wydarzenia XIX wieku. W 1822 roku, w trakcie prześladowań związanych z Regencją Urgell, hrabia de la Mina zajął i spustoszył wieś, a sam zamek nakazał rozebrać. Od tego czasu twierdza pozostaje w stanie ruiny — mury są mocno uszkodzone, ale wciąż czytelny jest układ obu części założenia oraz dawna linia obwarowań.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ zamek stoi na otwartym, niezadaszonym wzniesieniu, najlepiej wybrać się tu wiosną lub jesienią, gdy temperatury w Anoi są łagodniejsze, a widoki na okoliczne wzgórza najwyraźniejsze. Latem strome podejście i brak cienia mogą być uciążliwe w środku dnia, dlatego warto zaplanować spacer na wcześniejsze lub późniejsze godziny.

Najczęstsze pytania

Czy zamek jest ogólnodostępny? Tak, ruiny znajdują się na otwartym terenie i można je zwiedzać samodzielnie, bez opłat i bez wyznaczonych godzin.

Ile trwa zwiedzanie? To niewielkie ruiny — spacer po nich zajmuje zwykle 20–30 minut, wliczając podejście z wioski.

Czy zachowały się oryginalne mury? Częściowo. Górna, najstarsza część z XI wieku oraz niższe pomieszczenia mieszkalne z XIII–XIV wieku są rozpoznawalne, choć zniszczenia z 1822 roku widocznie naruszyły konstrukcję.

Skąd wzięła się dzisiejsza nazwa miejscowości? Nazwa nawiązuje do zamku — pierwsze wzmianki z 1039 roku określają okolicę jako Ipsa Folia, co z czasem przekształciło się w Castellfollit.