Castell d'Avinyó

Castell d'Avinyó to dawna średniowieczna twierdza położona na terenie gminy Avinyonet del Penedès, w komarce Alt Penedès, w sercu katalońskiego regionu winiarskiego. Choć z zamku nie zostało dziś wiele ponad ślady fundamentów, miejsce to ma bogatą, sięgającą X wieku historię i jest wpisane na listę katalońskich dóbr kultury o znaczeniu narodowym.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Pozostałości zamku wiąże się z terenem dzisiejszego gospodarstwa Can Porràfols, gdzie archeolodzy odnaleźli fundamenty oraz fragmenty dawnych murów obronnych. Wzgórze, na którym stała twierdza, nosiło niegdyś nazwę „Avinyó” — to właśnie od niego pochodzi nazwa całej gminy Avinyonet del Penedès, leżącej kilkanaście kilometrów od Vilafranca del Penedès, stolicy regionu.

Jaka jest historia zamku?

Zamek istniał już w X wieku i podlegał wówczas potężniejszemu Castell d'Olèrdola, głównej twierdzy strzegącej tej części Penedès. Wiadomo, że władzę nad nim w imieniu hrabiego sprawował niejaki Màger, syn Sendreda. Na terenie zamku wzniesiono również kościół pod wezwaniem św. Piotra (Sant Pere), który konsekrował biskup Barcelony Vives — musiało się to stać między 973 a 995 rokiem.

Losy twierdzy odmieniły najazdy almorawidzkie z początku XII wieku — to właśnie wtedy, najprawdopodobniej w 1108 roku, pierwotny zamek uległ zniszczeniu. Odbudowę umożliwił dopiero hrabia Ramon Berenguer IV, który w 1156 roku przekazał wzgórze Avinyó niejakiemu Berenguerowi d'Avinyó, zezwalając mu na wzniesienie tam domów i nowego zamku.

Pod koniec XII wieku okoliczne ziemie trafiły w ręce klasztoru w Poblet na mocy zapisu testamentowego. W 1227 roku opat klasztoru sprzedał zamek biskupowi Barcelony, a ten z kolei przekazał go instytucji charytatywnej Pia Almoina de Barcelona, zajmującej się wsparciem ubogich. Od XVII wieku aż po wiek XIX teren pozostawał własnością królewską.

Co można dziś zobaczyć?

Trzeba jasno powiedzieć: z monumentalnej budowli nie zachowało się prawie nic ponad fundamenty i fragmenty murów w obrębie prywatnego gospodarstwa Can Porràfols. To miejsce dla miłośników historii i archeologii, nie efektowna atrakcja z basztami czy blankami. Wizytę warto połączyć ze zwiedzaniem pobliskiego Castell d'Olèrdola — znacznie lepiej zachowanego zespołu obronnego z własnym centrum interpretacji — oraz z innym historycznym obiektem tej samej gminy, Castell de les Gunyoles.

Kiedy przyjechać?

Penedès to region winiarski, więc najlepszą porą na wizytę jest wiosna (kwiecień–czerwiec) lub wczesna jesień (wrzesień–październik), kiedy temperatury są łagodne, a w okolicy trwają winobrania i degustacje w licznych winnicach i piwnicach cava. Latem bywa gorąco i sucho, co utrudnia dłuższe spacery po okolicznych wzgórzach.

Jak dotrzeć?

Najwygodniej dojechać samochodem — Avinyonet del Penedès leży przy trasach łączących Barcelonę z Tarragoną, około 40–50 minut jazdy od centrum Barcelony. Najbliższym większym miastem z połączeniami kolejowymi jest Vilafranca del Penedès, skąd do gminy trzeba dojechać już autem lub taksówką, ponieważ bezpośredniego transportu publicznego do samego stanowiska brak.

Najczęstsze pytania

Czy z zamku zachowały się jakieś mury? Tak, ale niewiele — fundamenty i fragmenty murów obronnych zidentyfikowano na terenie gospodarstwa Can Porràfols. Nie ma tam rekonstrukcji ani zadaszonych ruin do zwiedzania.

Czy zamek można zwiedzać samodzielnie? Teren znajduje się na prywatnej posiadłości, dlatego przed wizytą warto sprawdzić lokalne możliwości dostępu, najlepiej łącząc wycieczkę z odwiedzinami lepiej udostępnionego Castell d'Olèrdola.

Skąd wzięła się nazwa gminy Avinyonet del Penedès? Nazwa pochodzi od wzgórza Avinyó, na którym w średniowieczu stał zamek — to od niego wywodzi się dzisiejsza nazwa całej miejscowości.

Czy w okolicy są inne zabytki warte odwiedzenia? Tak, w tej samej gminie znajduje się Castell de les Gunyoles, a kilka kilometrów dalej rozległy kompleks historyczny Castell d'Olèrdola z murami, nekropolią i punktem widokowym na region Penedès.