Casa do Cipreste, incluindo a cerca

Casa do Cipreste w Sintrze to willa zaprojektowana przez architekta Raula Lino jako jego własny dom. Stoi w parafii São Pedro de Penaferrim, w krajobrazie kulturowym Sintry wpisanym na listę światowego dziedzictwa, i uchodzi za jedno z najciekawszych dzieł portugalskiej architektury mieszkaniowej początku XX wieku. Ochroną objęto także otaczający ją mur ogrodzeniowy, stąd pełna nazwa zabytku: „Casa do Cipreste, incluindo a cerca".

Kim był Raul Lino i dlaczego ten dom jest ważny?

Raul Lino żył prawie sto lat i pracował zawodowo przez około siedem dekad. Przeszedł do historii jako teoretyk i propagator tak zwanego „domu portugalskiego", czyli architektury nawiązującej do lokalnych tradycji, materiałów i krajobrazu. Casa do Cipreste była jego osobistą siedzibą, więc pokazuje jego poglądy w praktyce, bez kompromisów narzuconych przez zleceniodawcę.

Kiedy i jak powstał dom?

Projekt nosił początkowo nazwę „A Pedreira", czyli „Kamieniołom", i pochodzi z 1907 roku. Budowę rozpoczęto w 1912 roku, a w 1914 roku dom został uroczyście otwarty. W tym czasie ukończono główne prace, w tym montaż płytek azulejo, również zaprojektowanych przez Lino. Później budynek zyskał nazwę Casa do Cipreste.

Co wyróżnia jego architekturę?

Dom wzniesiono wewnątrz opuszczonego kamieniołomu, co zdecydowało o jego niezwykłej formie. Zamiast sztywnej, symetrycznej bryły architekt zastosował organiczny, naturalistyczny plan, który podąża za nierównościami terenu. Układ przypomina wężowy kształt z licznymi dobudowanymi skrzydłami, a dachy schodzą w dół stopniami, dopasowując się do zbocza. Całość wygląda jak część skalnego krajobrazu Sintry, a nie obca w nim konstrukcja.

Status ochrony

W 2005 roku obiekt uznano za obiekt interesu publicznego w obszarze chronionym Sintra-Cascais. Ochrona obejmuje również ogrodzenie posesji, co podkreśla, że wartość zabytku tkwi w całym założeniu, a nie tylko w budynku.

Czy można zwiedzać Casa do Cipreste?

Dom nadal pozostaje własnością rodziny Raula Lino i pełni pierwotną funkcję mieszkalną. Jest to więc prywatna rezydencja, a nie muzeum, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje o ewentualnych zwiedzaniach z przewodnikiem, organizowanych okazjonalnie w Sintrze. Z zewnątrz obiekt jest dobrym przystankiem dla osób zainteresowanych historią architektury.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Casa do Cipreste? Architekt Raul Lino, który zaprojektował ją jako własny dom.

Kiedy dom został zbudowany? Budowa trwała od 1912 roku, a otwarcie nastąpiło w 1914 roku.

Gdzie znajduje się dom? W Sintrze, w parafii São Pedro de Penaferrim, w chronionym krajobrazie kulturowym miasta.

Dlaczego dom stoi w kamieniołomie? Architekt wykorzystał opuszczony kamieniołom jako miejsce budowy, dzięki czemu bryła mogła wpisać się w rzeźbę terenu i skały. Stąd pierwotna nazwa projektu, „A Pedreira".

Czy dom należy do państwa? Nie. Pozostaje w rękach rodziny architekta, choć jest chroniony jako obiekt interesu publicznego.

Dlaczego ważne jest także ogrodzenie? Wpis obejmuje „cerca", czyli mur otaczający posesję, ponieważ tworzy on z domem spójne założenie.