Casa del Racó

Casa del Racó to ruiny opuszczonej masii (katalońskiego gospodarstwa wiejskiego) w gminie Rellinars, w komarce Vallès Occidental, w prowincji Barcelona w Katalonii. Zabudowania leżą na wysokości około 384 m n.p.m., na prawym zboczu potoku Torrent del Racó, który wziął od nich swoją nazwę — sam potok jest dopływem większego Torrent de l'Esbarzer.

Co dziś zostało z Casa del Racó?

Z głównego budynku zachowała się właściwie tylko kamienna fasada, wraz z otworami okiennymi obramowanymi kamiennymi nadprożami oraz łukami z ciosanych kamiennych ciosów (dowelli). Wokół głównej bryły stoi jeszcze kilka mniejszych, odrębnych budynków gospodarczych — w podobnie zaawansowanym stanie ruiny, z zachowanymi jedynie fasadami i fragmentami murów, bez dachów. Całość sprawia wrażenie niewielkiego zespołu zabudowań wiejskich, typowego dla rozproszonego osadnictwa u podnóża pasma Sant Llorenç del Munt.

Co znajduje się w sąsiedztwie budynku?

Tuż obok głównej ruiny stoi odrębna tina — okrągła w planie kadź do produkcji wina, zbudowana z kamienia łączonego zaprawą wapienną, z wnętrzem wykładanym szkliwioną ceramiką. Tina zachowała się w bardzo dobrym stanie, choć rosnący nieopodal dąb zagraża jej murom korzeniami i konarami. Na terenie posesji znajdują się też dwa okrągłe kamienne studnie oraz źródło — instalacje służące niegdyś do gromadzenia wody, dziś świadczące o dawnym gospodarowaniu wodą w tym suchym, górzystym terenie. W pobliżu, nieco wyżej, zachowały się także pozostałości niewielkiej warowni znanej jako el Casot, przebadanej archeologicznie w 1976 roku.

Skąd wzięła się nazwa i jaka jest historia miejsca?

Nazwa Racó (katal. „zakątek", „kąt") odnosi się do położenia gospodarstwa w bocznej, ustronnej części doliny. Zespół budynków należy do typowych XVIII–XX-wiecznych masii tego regionu, z produkcją wina jako częścią gospodarki — o czym świadczy zachowana tina, typowa dla ekspansji uprawy winorośli w Katalonii w drugiej połowie XIX wieku, po zniszczeniach spowodowanych filokserą we Francji w 1863 roku. Gospodarstwo zostało opuszczone, a budynki stopniowo popadły w ruinę; dziś stanowią element krajobrazu kulturowego doliny Rellinars, wpisany do gminnych map dziedzictwa kulturowego.

Jak dotrzeć do Casa del Racó?

Dojście prowadzi szlakiem wychodzącym od miejscowości Les Ferreres, wzdłuż potoku Torrent de l'Esbarzer, przez metalową bramę i kilka zakrętów ścieżki, aż do punktu na szczycie podejścia, gdzie stoją ruiny. Alternatywnie można dojść ścieżką od Camí de les Codines przez Cal Manel — trasa prowadzi przez gęsty las i bywa trudna do znalezienia bez dobrej mapy. Casa del Racó leży w obrębie obszaru chronionego Parku Naturalnego Sant Llorenç del Munt i l'Obac, w pobliżu innych punktów szlaków pieszych, takich jak Font del Càntir czy masia Casajoana.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza ruin? Zachowane są głównie fasady i fragmenty murów bez dachów, więc zwiedzanie ogranicza się do oglądania budynków z zewnątrz — wchodzenie w niestabilne konstrukcje nie jest bezpieczne.

Co warto zobaczyć poza samym budynkiem? Najciekawszym elementem obok głównej ruiny jest zachowana w dobrym stanie tina do produkcji wina, a także dwa kamienne studnie i pobliskie źródło — świadectwo dawnego gospodarowania wodą w tym terenie.

Czy w pobliżu są inne zabytki? Tak — kilkaset metrów dalej znajdują się pozostałości warowni el Casot, a szlaki w okolicy prowadzą też do innych opuszczonych masii i punktów wodnych w Parku Naturalnym Sant Llorenç del Munt i l'Obac.

Jak trudna jest trasa dojścia? Dojście prowadzi przez teren leśny i wymaga orientacji w terenie — ścieżki nie są szeroko oznakowane, dlatego warto zabrać mapę lub aplikację GPS przed wyruszeniem.