Casa del Mono, Cáceres

Casa del Mono to gotycki pałac miejski wpisany w mur starego Cáceres, jeden z tych domów szlacheckich, które dają miastu tytuł Miasta Pomników. Stoi w samym sercu historycznej dzielnicy, przy uliczkach, którymi turyści przechodzą w drodze między placem Świętej Marii a innymi punktami starówki.

Jak wygląda fasada?

Wejście prowadzi przez portal zamknięty łukiem pełnym, zbudowany z ciosanych kamiennych zworników. Nad drzwiami umieszczono herb podtrzymywany przez dwa lwy, na którym połączono godła czterech rodów: Cáceres, Nidos, Andrada i Pizarro — znak, że budynek powstał z małżeńskiego sojuszu tych linii. Herb otacza kamienna rama zwana alfiz, typowa dla architektury tego okresu. Wyżej widać okno w kształcie łuku ośla grzbietu (conopial), a po jego prawej stronie drugie okno z gotycką dekoracją pod parapetem. Całość wieńczy szeroki gzyt zdobiony trzema gargulcami, które w średniowiecznych domach obronnych odprowadzały wodę deszczową z dachu.

Skąd wzięła się nazwa "Dom Małpy"?

Nazwa nie ma nic wspólnego z nazwiskiem właścicieli, lecz z kamienną figurą małpy umieszczoną na patio wewnętrznym budynku. Wokół tej niewielkiej rzeźby od wieków krążą opowieści mieszkańców Cáceres — miejskie legendy tłumaczące, dlaczego akurat to zwierzę znalazło się w tak poważnym, szlacheckim domu. Ta ludowa tradycja jest dziś równie ważną częścią tożsamości budynku jak jego architektura.

Kto zbudował ten dom i kiedy?

Budowę zleciło w XV wieku małżeństwo Gonzalo de Cáceres i Mariny Alonso de los Nidos. Dlatego w niektórych źródłach obiekt figuruje też pod pełną nazwą Casa de los Cáceres-Nidos-Espadero-Pizarro albo krócej Casa de Pizarro-Espadero — kolejne nazwiska pojawiły się przez późniejsze powiązania rodzinne i małżeńskie, których echem jest właśnie poczwórny herb na fasadzie. Budynek zaliczany jest do kategorii domów fortecznych (casas fuertes), czyli miejskich rezydencji szlacheckich wznoszonych z myślą o obronie w czasach lokalnych waśni między rodami Cáceres.

Co można zobaczyć w środku dzisiaj?

Obecnie w budynku działa Biblioteca Alonso Zamora Vicente, placówka podlegająca Diputación de Cáceres (władzom prowincji). Oznacza to, że Casa del Mono nie jest martwym zabytkiem zamknietym dla ruchu — funkcjonuje jako czynna biblioteka, co daje możliwość zajrzenia do jej wnętrza w godzinach otwarcia instytucji, a nie tylko oglądania fasady z ulicy.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma Casa del Mono? Budowę zlecono w XV wieku, więc budynek ma ponad pięćset lat i należy do najstarszej zabudowy szlacheckiej starego miasta.

Czy można wejść do wnętrza budynku? Tak, częściowo — w środku działa biblioteka publiczna (Biblioteca Alonso Zamora Vicente), więc dostęp jest możliwy w godzinach jej funkcjonowania, choć zwiedzanie nie jest typowo turystyczne.

Dlaczego dom nazywa się "od małpy"? Ze względu na kamienną figurę małpy w patio, z którą wiąże się kilka lokalnych legend przekazywanych w Cáceres z pokolenia na pokolenie.

Czym jest herb na fasadzie? To wspólny herb czterech rodów — Cáceres, Nidos, Andrada i Pizarro — umieszczony nad portalem i podtrzymywany przez dwa lwy, świadczący o powiązaniach rodzinnych fundatorów.