Casa de Santa Maria, Cascais

Casa de Santa Maria to zabytkowy dom-muzeum w Cascais, nadmorskim mieście na portugalskiej Riwierze, kilkadziesiąt kilometrów od Lizbony. Budynek z 1902 roku uchodzi za jedno z najbardziej znanych dzieł architekta Raula Lino i jest wzorcowym przykładem letniej architektury portugalskiej oraz nurtu zwanego „Casa Portuguesa".

Kto zbudował Casa de Santa Maria i po co?

Pod koniec XIX wieku Jorge O'Neil, arystokrata z szerokimi kontaktami biznesowymi, kupił grunty w okolicy Santa Marta w Cascais. Najpierw kazał tam wznieść rezydencję, w której dziś mieści się Muzeum Condes de Castro Guimarães. Nieco później zamówił u Raula Lino drugi dom, przeznaczony jako prezent ślubny dla córki. Tak powstała Casa de Santa Maria, położona przy tej samej zatoce, kilka kroków od pierwszego pałacu.

Czym wyróżnia się architektura Raula Lino?

Lino dostał wytyczne, by zignorować modne wówczas style i zaprojektować dom wyłącznie z materiałów pochodzących z Portugalii. Efekt to budynek o czystych liniach, tradycyjnym dachu z dachówki i zagłębionych panelach z azulejos. Wyraźnie widać w nim inspirację architekturą mauretańską, która ukształtowała wiele najważniejszych portugalskich budowli. Dom nie kopiuje zagranicznych wzorców, tylko sięga po lokalną tradycję budowlaną i rzemieślniczą, co było istotą szkoły Casa Portuguesa.

Jakie azulejos można zobaczyć w środku?

Wnętrza to jeden z głównych powodów, by odwiedzić to miejsce. Parter zdobią polichromowane, niebiesko-żółte kafle pochodzące z klasztoru Marvila w Lizbonie. Kaplica ma sceny narracyjne z życia Marii Panny, wykonane z kafli z hiszpańskiej Talavery pod koniec XVI wieku. W domu znalazł się też zestaw XVII-wiecznych azulejos oraz malowany olejem drewniany sufit autorstwa Antónia de Oliveira Bernardesa, sprowadzone ze starej kaplicy we Frielas. Kolekcjonerskie zamiłowanie do dawnej sztuki sprawiło, że dom stał się wyjątkowym zbiorem portugalskiego rzemiosła.

Jak dom stał się muzeum?

Casa de Santa Maria należała do rodziny Espírito Santo. W październiku 2004 roku kupiła ją od niej Câmara Municipal de Cascais, czyli władze miejskie. Dziś obiekt jest otwarty dla zwiedzających jako muzeum, w którym można obejrzeć meble z epoki i lepiej poznać lokalną historię oraz kulturę. Jest to okazja, by zobaczyć, jak mieszkała zamożna rodzina z przełomu XIX i XX wieku nad Atlantykiem.

Gdzie leży i co zobaczyć w pobliżu?

Dom znajduje się w Cascais, w pobliżu wybrzeża, przy współrzędnych 38,6911 N, 9,4214 W. Najbliższym sąsiadem jest wspomniane Muzeum Condes de Castro Guimarães, więc oba miejsca łatwo połączyć w jednym spacerze. Z historycznego centrum Cascais to niedaleko, a okolica świetnie nadaje się na piesze zwiedzanie wzdłuż nadmorskich ścieżek.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Casa de Santa Maria? Architekt Raul Lino, jeden z głównych przedstawicieli nurtu Casa Portuguesa.

Kiedy powstał budynek? W 1902 roku.

Czy można wejść do środka? Tak, dom jest udostępniony zwiedzającym jako muzeum. Godziny otwarcia i ceny biletów warto sprawdzić na stronie miasta Cascais przed wizytą.

Co jest tu najciekawsze? Historyczne azulejos, malowany sufit, kaplica z kaflami z Talavery oraz meble z epoki.

Do kogo należy dom dzisiaj? Od 2004 roku do władz miejskich Cascais, które kupiły go od rodziny Espírito Santo.

Z jakich materiałów zbudowano dom? Zgodnie z założeniem projektu wyłącznie z materiałów dostępnych w Portugalii.