Casa Campmajor

Casa Campmajor to zabytkowy dom jednorodzinny w Cardedeu, niewielkim miasteczku w katalońskim regionie Vallès Oriental, kilkadziesiąt kilometrów na północ od Barcelony. Budynek stoi na spokojnej, mieszkalnej ulicy i jest jednym z lokalnych przykładów architektury noucentystycznej — stylu, który w pierwszych dekadach XX wieku zastąpił bujny modernizm katalońskiego przełomu wieków bardziej stonowaną, klasycyzującą formą.

Jaki styl reprezentuje Casa Campmajor?

Dom zaprojektowano w duchu tzw. "ciutat jardí" (miasta-ogrodu) — koncepcji urbanistycznej popularnej w Katalonii na początku XX wieku, w której wolnostojące wille otaczał własny ogród, w miejsce zabudowy zwartej dzielącej mury z sąsiadami. Casa Campmajor to budynek wolnostojący, z parterem i piętrem, przykryty czterospadowym dachem, pod którym skryto niewielkie poddasze. Nad częścią budynku wznosi się kwadratowa wieżyczka, zwieńczona własnym czterospadowym dachem, a wejście do domu osłania kryty portyk.

Kto zaprojektował budynek?

Autorem projektu jest Ramon Puig i Gairalt, kataloński architekt związany z noucentyzmem — nurtem, który łączył klasycyzujące proporcje z lokalną tradycją budowlaną. Jego prace wyróżnia dbałość o czyste, uporządkowane wolumeny i umiar w dekoracji, w przeciwieństwie do bardziej ekspresyjnego, organicznego modernizmu spod znaku Gaudíego. Casa Campmajor jest przykładem tego podejścia zastosowanego w skali prywatnego domu mieszkalnego.

Czy dom jest chroniony prawnie?

Tak — Casa Campmajor figuruje w katalońskim rejestrze dziedzictwa jako Bé Cultural d'Interès Local (BCIL), czyli obiekt o znaczeniu kulturowym na poziomie lokalnym. Taki status oznacza, że wszelkie prace remontowe czy zmiany elewacji podlegają nadzorowi konserwatorskiemu gminy, a sama budowla jest formalnie uznawana za element architektonicznej tożsamości Cardedeu.

Dlaczego w Cardedeu jest tyle podobnych domów?

Cardedeu na przełomie XIX i XX wieku stało się popularnym miejscem letnich rezydencji zamożnych mieszkańców Barcelony, co pozostawiło po sobie kilka domów w stylu modernistycznym i noucentystycznym rozsianych po centrum miasteczka. Casa Campmajor stoi w gronie innych chronionych budynków z tego okresu, takich jak Casa Cortès, Torre Amat czy Casa Pere Llibre — każdy z nich odzwierciedla nieco inny gust tej samej generacji lokalnych fundatorów. Spacer między nimi to zwarta lekcja tego, jak w ciągu jednego pokolenia zmieniały się gusta architektoniczne katalońskiej burżuazji.

Warto pamiętać, że Casa Campmajor jest prywatną własnością i nie jest udostępniona do zwiedzania wewnątrz — budynek można oglądać jedynie z zewnątrz, z poziomu ulicy.

Najczęstsze pytania

Czym jest Casa Campmajor? To zabytkowy dom jednorodzinny z początku XX wieku w Cardedeu, zaprojektowany w stylu noucentystycznym przez architekta Ramona Puiga i Gairalta.

Czy można wejść do wnętrza budynku? Nie — to prywatna nieruchomość, dostępna do obejrzenia wyłącznie z zewnątrz.

Czym różni się noucentyzm od katalońskiego modernizmu? Noucentyzm, w przeciwieństwie do bardziej ekspresyjnego i dekoracyjnego modernizmu, stawia na klasycyzujący umiar, symetrię i prostsze formy, choć zachowuje dbałość o rzemieślniczy detal.

Jaki status ochrony ma Casa Campmajor? Budynek jest wpisany jako Bé Cultural d'Interès Local (BCIL) w katalońskim rejestrze dziedzictwa kulturowego.