Capela Mondragón

Capela Mondragón to niewielka kaplica wbudowana w obejście (girolę) katedry w Santiago de Compostela, w Galicji. Choć niepozorna na tle ogromnej świątyni, kryje jeden z najbardziej niezwykłych zabytków rzeźby renesansowej w Hiszpanii.

Gdzie w katedrze jej szukać?

Kaplica znajduje się w części ambulatoryjnej katedry, czyli w korytarzu okrążającym prezbiterium za głównym ołtarzem. To właśnie tędy przechodzą pielgrzymi zmierzający Szlakiem Świętego Jakuba, zwiedzający wnętrze świątyni po dotarciu do Santiago. Miejsce, w którym dziś stoi kaplica Mondragón, wcześniej zajmowała dawna brama San Pelayo oraz romańskie kaplice o półkolistym kształcie, typowe dla pierwotnego, średniowiecznego układu katedry.

Kto i kiedy ją ufundował?

Fundatorem był kanonik Juan de Mondragón, który w 1521 roku uzyskał zgodę arcybiskupa Alonso de Fonseca y Ulloa na wzniesienie własnej kaplicy grobowej w tym miejscu. Nadano jej wtedy również inne nazwy używane do dziś zamiennie — Kaplica Piety oraz Kaplica Świętego Krzyża. Projekt architektoniczny przygotował Jácome Fernández, który musiał zmierzyć się z nietypowym, nieregularnym kształtem przestrzeni pozostałej po dawnych kaplicach romańskich. Efektem jest wnętrze o niemal prostokątnym rzucie, przykryte żebrowym sklepieniem, utrzymane w stylu plateresco — hiszpańskiej odmianie renesansu łączącej geometryczną dyscyplinę z bogatą dekoracją.

Co przyciąga uwagę zwiedzających?

Największą atrakcją kaplicy jest jej ołtarz, wyjątkowy w skali całej katedry, a nawet całej Galicji. Powstał on w całości z wypalanej gliny, czyli terakoty — materiału niezwykle rzadko stosowanego w dużych realizacjach ołtarzowych tamtego okresu. Dzieło powstało w 1526 roku w warsztacie Miguela Perrína, rzeźbiarza pochodzącego z Burgundii, działającego wówczas w Sewilli. Retabulum przedstawia scenę Opłakiwania Chrystusa — moment żałoby po zdjęciu ciała z krzyża, z postaciami zgromadzonymi wokół zmarłego. Delikatność modelunku twarzy i draperii, charakterystyczna dla technik rzeźby w glinie, sprawia, że kompozycja różni się wyraźnie w odbiorze od kamiennych czy drewnianych ołtarzy dominujących w pozostałej części katedry.

Warto zwrócić uwagę również na samo obramowanie kaplicy od strony ambulatorium — przestrzeń oddzielona jest metalową kratą (reją), typowym elementem hiszpańskich kaplic grobowych, który pozwalał oglądać wnętrze bez wchodzenia do środka, chroniąc jednocześnie fundację przed dewastacją.

Jak zwiedzać kaplicę Mondragón?

Kaplica stanowi przystanek podczas zwiedzania wnętrza katedry w Santiago de Compostela i nie wymaga oddzielnego biletu wykraczającego poza standardowe zasady wstępu do świątyni. Znajduje się na trasie, którą pokonuje większość odwiedzających idących wzdłuż ambulatorium, więc łatwo ją odnaleźć bez konieczności specjalnego planowania. Ze względu na niewielkie rozmiary i lokalizację w bocznym obejściu, kaplica bywa pomijana przez osoby skupione wyłącznie na głównym ołtarzu i grobie świętego Jakuba — warto jednak poświęcić jej chwilę, zwłaszcza miłośnikom rzeźby i historii sztuki.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Capela Mondragón? W ambulatorium katedry w Santiago de Compostela, w miejscu dawnej bramy San Pelayo i wcześniejszych kaplic romańskich.

Kto ufundował kaplicę Mondragón? Kanonik Juan de Mondragón w 1521 roku, za zgodą arcybiskupa Alonso de Fonseca y Ulloa.

Co jest najbardziej charakterystyczne w tej kaplicy? Ołtarz z 1526 roku wykonany w całości z wypalanej gliny przez Miguela Perrína, przedstawiający scenę Opłakiwania Chrystusa.

Czy zwiedzanie kaplicy wymaga osobnego biletu? Nie, kaplica znajduje się na trasie zwiedzania wnętrza katedry i nie ma odrębnego biletu wstępu.