Can Panxeta

Can Panxeta to zabytkowa masia, czyli katalońskie gospodarstwo wiejskie, położone w miejscowości el Masnou, w regionie Maresme, w prowincji Barcelona. Budynek znajduje się około 746 metrów od Camí Ral, dawnej głównej drogi miasteczka, pod współrzędnymi 41,48452, 2,33351.

Skąd wzięła się nazwa Can Panxeta?

Nazwa posiadłości pochodzi od przezwiska jednego z dawnych dzierżawców. W połowie XIX wieku gospodarstwem zarządzał Benet Bover Coll, urodzony w el Masnou w 1826 roku, znany wśród mieszkańców pod przydomkiem "Panxeta". Jego żoną była Margarida Sabatés. W katalońskich wsiach powszechną praktyką było nadawanie masiom nazw pochodzących od przezwisk rodzin, które faktycznie pracowały na ziemi, a nie od nazwisk formalnych właścicieli — stąd nazwa gospodarstwa nie pokrywa się z nazwiskiem osoby, do której należało.

Kto był formalnym właścicielem posiadłości?

W tamtym okresie właścicielem był Miquel Amat Lluch, spadkobierca sąsiedniego gospodarstwa Can Fontanills. Podobnie jak wiele wiejskich posiadłości w okolicy, Can Panxeta wielokrotnie zmieniało właścicieli na przestrzeni kolejnych dekad, przechodząc z rąk do rąk drogą spadków i transakcji sprzedaży.

Czy budynek zawsze pełnił funkcję gospodarstwa rolnego?

Nie. W drugiej połowie XIX wieku posiadłość należała do Salvadora Grané Carbí, znanego jako "Mondiu", urodzonego w Alelli w 1812 roku, zmarłego w el Masnou w 1895 roku. Grané zajmował się wypałem cegieł i dachówek, a sam budynek funkcjonował wówczas jako bòvila — tradycyjny piec do wypału ceramiki budowlanej. W 1896 roku jego syn, Jaume Grané Valls, sprzedał posiadłość Jaume Boatelli Tubau, pochodzącemu z pobliskiej Premià.

Kto zarządzał gospodarstwem pod koniec stulecia?

Pod koniec XIX wieku funkcję masovera, czyli dzierżawcy-zarządcy, pełnił Jaume Cot Andinyach, urodzony w Montornès del Vallès w 1826 roku, żonaty z Marią Catafal Fontcobertą. W 1914 roku ich syn, Llorenç Cot Catafau, wykupił posiadłość na własność, kończąc w ten sposób okres dzierżawy na rzecz pełnego prawa własności rodziny.

Co warto wiedzieć, zwiedzając el Masnou?

Can Panxeta jest jednym z wielu zachowanych przykładów masii wpisanych w historyczną tkankę el Masnou — nadmorskiej miejscowości w regionie Maresme, znanej z XIX-wiecznej tradycji żeglarskiej i handlu winem. Dla osób zainteresowanych lokalną historią budynek stanowi materialny ślad epoki, gdy okolice miasteczka usiane były czynnymi gospodarstwami rolnymi i piecami do wypału materiałów budowlanych, zanim teren przybrał dzisiejszy kształt zabudowy.

Najczęstsze pytania

Czym jest Can Panxeta? To dawna masia, czyli katalońskie gospodarstwo wiejskie, położone w el Masnou w regionie Maresme, w prowincji Barcelona.

Skąd pochodzi nazwa budynku? Od przezwiska "Panxeta", którym określano Beneta Bovera Colla, dzierżawcę zarządzającego gospodarstwem w połowie XIX wieku.

Czy budynek pełnił kiedyś funkcję inną niż rolnicza? Tak. W drugiej połowie XIX wieku posiadłość działała jako bòvila, czyli piec do wypału cegieł i dachówek, pod zarządem Salvadora Grané Carbí.

Jak daleko jest Can Panxeta od centrum el Masnou? Budynek leży około 746 metrów od Camí Ral, historycznej głównej drogi miasteczka.