Can Morera

Can Morera to zabytkowa katalońska masia położona w dzielnicy Llerona, w gminie les Franqueses del Vallès, w prowincji Barcelona. Budynek stoi przy drodze krajowej N-152 (w okolicy km 32,8) i jest wpisany do Inwentarza Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii, co czyni go jednym z ciekawszych przystanków dla osób zwiedzających Vallès Oriental poza utartym szlakiem turystycznym.

Co to jest Can Morera?

Can Morera to dawne gospodarstwo wiejskie (masia), którego historia sięga XIII wieku – tak wynika z dokumentów odnoszących się do tej posiadłości. W spisie podatkowym (fogatge) z 1553 roku pojawia się wdowa Àngela Morera, co część badaczy łączy z okresem, w którym budynek mógł zostać przebudowany, a rodzina nadała mu nazwę noszoną do dziś.

Obiekt zachował typowy dla wiejskiej architektury katalońskiej układ, jednak jego obecny, malowniczy wygląd zawdzięcza gruntownej przebudowie z 1881 roku. Wtedy podniesiono i odnowiono górną część fasady oraz wzniesiono zewnętrzne ogrodzenie posesji z okazałą bramą z odsłoniętej cegły, na której wykuto datę przebudowy. Po bokach bramy stoją dwie kwadratowe wieżyczki zwieńczone falistymi blankami, a ich górna partia zdobiona jest cegłą – element, który wyraźnie odróżnia Can Morera od sąsiednich gospodarstw.

Co zobaczysz na miejscu?

Największą atrakcją architektoniczną jest przylegająca do głównego budynku duża, prostokątna wieża z otwartą galerią na piętrze i blankowanym zwieńczeniem – forma nawiązująca do obronnych wież katalońskich masii, choć tutaj pełni funkcję głównie dekoracyjną i widokową. Całość – dom, wieża i ogrodzona brama wjazdowa – tworzy spójny zespół, dobrze zachowany jak na obiekt prywatny tej kategorii.

Warto pamiętać, że Can Morera to budynek prywatny, więc zwiedzanie ogranicza się w praktyce do oglądania elewacji, bramy i wieży od strony drogi. Mimo to sama bryła i detale architektoniczne – blanki, cegła, proporcje wieży – są dobrze widoczne i warte kilku minut postoju.

Jak dotrzeć?

Can Morera leży w dzielnicy Llerona, przy drodze N-152, łączącej Granollers z Vic – to główna oś komunikacyjna Vallès Oriental. Najwygodniej dojechać samochodem: z Barcelony jest to około 40 minut jazdy przez autostradę AP-7 lub drogę C-17 w kierunku Granollers, a stamtąd N-152 w stronę Llerony. Okolica jest też dostępna rowerem dla osób zwiedzających Vallès Oriental na trasach łączących mniejsze miejscowości gminy les Franqueses del Vallès.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ zwiedzanie ogranicza się do oglądania z zewnątrz, najlepszą porą jest wiosna i jesień, gdy światło korzystnie podkreśla detale ceglanej fasady, a temperatury sprzyjają dłuższym spacerom po okolicy. Latem w środku dnia w Vallès Oriental bywa gorąco, warto więc zaplanować wizytę na godziny poranne lub późne popołudnie.

Najczęstsze pytania

Czy Can Morera jest otwarta dla zwiedzających? Nie – to prywatna posiadłość. Można obejrzeć fasadę, bramę i wieżę od strony drogi publicznej, ale wnętrza nie są udostępniane turystom.

Jak stara jest Can Morera? Istnienie posiadłości dokumentowane jest od XIII wieku, natomiast obecny, charakterystyczny wygląd budynek zawdzięcza przebudowie z 1881 roku.

Skąd wzięła się nazwa Can Morera? Nazwa wiąże się prawdopodobnie z rodziną Morera – w spisie z 1553 roku figuruje Àngela Morera, wdowa, z tą posiadłością.

Co jest najbardziej charakterystyczne w architekturze budynku? Dwie narożne wieżyczki z falistymi blankami przy bramie wjazdowej oraz duża prostokątna wieża z otwartą galerią i blankowanym zwieńczeniem, przylegająca do głównego domu.