Can Framis

Can Framis to modernistyczna kamienica przy carrer de Sant Felip 61 w El Masnou, nadmorskim miasteczku w Maresme, kilkanaście kilometrów na północ od Barcelony. Budynek wzniesiono w 1902 roku według projektu architekta Enrica Fatjó Torrasa na zlecenie Salvadora Milleta, miejscowego przedsiębiorcy znanego pod przydomkiem „Patena". Dziś dom pozostaje w rękach prywatnych, ale jego fasada — wpisana do katalońskiego rejestru zabytków — jest jedną z ciekawszych wizytówek architektury El Masnou z przełomu XIX i XX wieku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Can Framis leży w centralnej części El Masnou, kilka minut spacerem od stacji kolejowej Rodalies (linia R1), która łączy miasteczko z Barceloną w około 25 minut. Z dworca wystarczy przejść w stronę starówki i skręcić w carrer de Sant Felip — ulicę zabudowaną głównie kamienicami z przełomu wieków. Miejsce dobrze łączy się ze zwiedzaniem nabrzeża i portu jachtowego El Masnou, oddalonych o mniej niż piętnaście minut spacerem.

Co warto zobaczyć?

Budynek ma prostokątny rzut, parter i dwa piętra przykryte wysuniętym okapem krytym arabskimi dachówkami. Fasada nawiązuje do form renesansowych — widać to w rzeźbionej dekoracji nadproży pierwszego piętra oraz w otwartej galerii-solarium na piętrze drugim. Wejście główne wpisano w duży ostrołukowy łuk z bocznymi, kratowanymi otworami, a nad parterem biegnie ciągły balkon z kutą balustradą.

Warto przyjrzeć się detalom: niebiesko-białym kafelkom zdobiącym cokół budynku, roślinnym motywom w gzymsach nad balkonami oraz centralnie umieszczonej tarczy herbowej z inicjałami „S.M." — inicjałami fundatora, Salvadora Milleta. Tynkowana elewacja imituje układ cegły, co było popularnym zabiegiem dekoracyjnym w katalońskim modernizmie tego okresu.

Nazwa „Can Framis" nie pochodzi od pierwszego właściciela, lecz od rodziny Framis, do której posiadłość trafiła w 1920 roku w spadku po córce Milleta, Àngels Millet Maristany, a następnie poprzez małżeństwo. To typowy dla Katalonii sposób nadawania nazw domom — od rodziny, która mieszkała w nich najdłużej lub najbardziej się zapisała w pamięci mieszkańców.

Kiedy przyjechać?

Budynek jest prywatną rezydencją, więc zwiedza się go z zewnątrz — najlepsze światło na fasadę pada w godzinach porannych i wczesnopopołudniowych. El Masnou najprzyjemniej odwiedzać wiosną i wczesną jesienią, gdy temperatury są łagodne, a nadmorska promenada i port nie są jeszcze zatłoczone jak w szczycie lata. Spacer po starówce z przystankiem przy Can Framis dobrze komponuje się z wizytą na plaży lub w porcie jachtowym.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka Can Framis? Nie — to prywatna nieruchomość mieszkalna, dostępna wyłącznie do oglądania z zewnątrz.

Kto zaprojektował budynek? Architekt Enric Fatjó Torras, na zlecenie Salvadora Milleta; budowę ukończono w 1902 roku.

Dlaczego dom nazywa się Can Framis, skoro zbudował go Millet? Bo w 1920 roku posiadłość odziedziczyła córka Milleta, a później trafiła do rodziny Framis przez małżeństwo — i to jej nazwisko zostało przy budynku.

Jak dojechać do El Masnou z Barcelony? Najwygodniej pociągiem Rodalies linii R1 — podróż zajmuje około 25 minut, a stacja znajduje się blisko starówki i carrer de Sant Felip.