Can Bruixa

Can Bruixa to XIX-wieczna masia, czyli tradycyjne katalońskie gospodarstwo wiejskie, stojąca w Barcelonie na terenie dawnych pól i ogrodów Can Batlló, w dzielnicy La Bordeta (Sants-Montjuïc). To jeden z ostatnich świadków rolniczej przeszłości tej części miasta, dziś otoczony gęstą zabudową mieszkalną i przemysłową.

Gdzie znajduje się Can Bruixa?

Budynek stoi w obrębie kwartału ograniczonego ulicami Constitució i Parcerisa, wewnątrz terenów kompleksu Can Batlló — dawnej fabryki tekstylnej, która od lat przekształcana jest w park i przestrzeń publiczną dla mieszkańców Sants. Współrzędne masii to 41.369297, 2.135159, czyli południowo-zachodnia część Barcelony, kilkanaście minut od centrum miasta.

Jaka jest historia tego miejsca?

Masia powstała w drugiej połowie XIX wieku. Zbudował ją Josep Elias i Anglí, ogrodnik zajmujący się uprawą i handlem warzywami. Rozwój gospodarstwa był możliwy dzięki budowie Canal de la Infanta — kanału irygacyjnego, który zamienił suche, jałowe pola tej części Barcelony w żyzne tereny nadające się pod intensywne warzywnictwo. Dzięki wodzie z kanału w okolicy powstało wtedy wiele podobnych gospodarstw.

Budynek nosił wcześniej nazwę Cal Paretó. Obecną nazwę zawdzięcza kolejnemu właścicielowi — Oleguerowi Rovira i Burésowi, synowi mężczyzny nazywanego w okolicy „en Bruixa" (dosłownie „czarownik" lub „wiedźmiarz"). Przezwisko przylgnęło do rodziny, a z czasem także do samej masii.

Can Bruixa przez dekady było czynnym gospodarstwem warzywnym, jednym z wielu na terenie dzisiejszego Sants, zanim tę część miasta pochłonęła industrializacja i urbanizacja końca XIX i XX wieku.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Budynek znajduje się obecnie w złym stanie technicznym — lata zaniedbania i sąsiedztwo dawnej fabryki Can Batlló odbiły się na jego kondycji. Mimo to Can Bruixa uznawana jest za ostatnią zachowaną masię w dzielnicy La Bordeta, co czyni z niej rzadki przykład architektury wiejskiej wewnątrz gęsto zabudowanego, miejskiego Barcelona.

Ratusz Barcelony zatwierdził plan gruntownej rewitalizacji budynku, wyceniony na około 1,7 miliona euro. W planach jest przekształcenie masii w centrum interpretacji historii rolniczej Sants i tamtejszej ludności wiejskiej (pagesia) — miejsce, które opowiadałoby o czasach, gdy ta część miasta była mozaiką pól warzywnych zasilanych wodą z Canal de la Infanta.

Jak dotrzeć?

Najbliższe stacje metra to Bordeta i Sants Estació na linii L1, skąd do Can Bruixa jest kilka minut piechotą przez teren Can Batlló. Dogodny jest też dojazd pociągiem regionalnym do stacji Barcelona Sants, największego węzła kolejowego w mieście, oddalonego o niecały kilometr.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ budynek pozostaje zamknięty do zakończenia prac rewitalizacyjnych, najlepszym momentem na wizytę jest połączenie jej ze zwiedzaniem parku Can Batlló — otwartego dla publiczności przez cały rok, z ogrodami społecznymi, przestrzeniami kulturalnymi i wydarzeniami sąsiedzkimi. Spokojniej jest tu w godzinach przedpołudniowych w dni powszednie.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza Can Bruixa? Obecnie budynek jest zamknięty dla zwiedzających — czeka na rewitalizację. Można go jednak obejrzeć z zewnątrz podczas przechadzki po terenie Can Batlló.

Skąd pochodzi nazwa „Bruixa"? Od przezwiska „en Bruixa", jakim nazywano jednego z dawnych właścicieli — Oleguera Rovira i Burésa. Wcześniej gospodarstwo nazywało się Cal Paretó.

Czy to jedyna zachowana masia w okolicy? Tak, Can Bruixa jest uważana za ostatnią zachowaną masię w dzielnicy La Bordeta, choć w przeszłości było ich w tej części Barcelony znacznie więcej.

Co planuje miasto w związku z tym miejscem? Ratusz Barcelony zatwierdził rewitalizację budynku za ok. 1,7 mln euro, z propozycją utworzenia centrum poświęconego rolniczej historii Sants.